“Gazete Noğa’yı tamamen Lazca yayınladık!”
(Ön açıklama: Bugünkü misafirim Murat Karadeniz. Murat Karadeniz, önce İngilizce kursundan öğrencimdi; 2009 yılında, şimdi öyle hatırlıyorum. Sonra 2012 yılında da Kadıköy Aka-der’de, Lazuri Mektebi’deki Lazca kursunda öğrencim oldu. 2010 Nisan veya Mayıs’ydı; Murat Karadeniz de, ben de (GKM) Gürcü Kültür Merkezi’nde, aynı sınıfta öğrenci olduk; yavaş yavaş Gürcüce öğreniyorduk; öğretmenimiz Manana Gurgenidze Hanım idi. Murat Karadeniz, sonra da Lazcayı yaşatma mücadelesindeki yoldaşlarımdan biri oldu; üç kitabımın yayınlanmasında teknik işlerde bana canla başla yardım etti. Murat Karadeniz; “Lazlar- Lazca/ Laz Kimliği” ve “… Lazlar” adlı kitaplarımın redaksiyonunda, “Laz Dili Temel Dersleri” adlı kitabımın mizanpajı ve resimlerin bulunmasında grafiker arkadaşı vasıtasıyla da bana yardım etti; benimle söyleşiler yaptı, o söyleşileri “Noğa TV”den duyurdu. 7 Haziran 2015 Seçimlerinde İstanbul 2. Bölgeden Bağımsız milletvekili adayı idim. Murat Karadeniz, Gazete Noğa’dan adaylığımın haberini duyurdu, bana destek oldu; daha sonra hastalık haberimi de İsmail Avcı Bucaklişi’nin makalesiyle yine “Gazete Noğa”dan dostlara duyurmuş. Böyle güzel bir insan Murat Karadeniz. Kendisini durmadan yeniliyor, sonraki yaptığı önceki yaptıklarından her zaman daha güzel. Bir yandan öğreniyor, diğer yandan da yaptıklarıyla başkalarına öğretiyor. Murat Karadeniz’i ben böyle biliyorum. Murat Karadeniz ile kısa bir söyleşi yaptım. Biyografisi ve kültürel çalışmalarına ilişkin konuştuk. Ali İhsan Aksamaz, 18. II. 2022)
+
Ali İhsan Aksamaz: Lütfen, önce bize hayat hikâyenizden bahsedin! Nerelisiniz?
Nerede doğdunuz? Şimdi nerede yaşıyorsunuz? Hangi okullarda, ne zaman, nerede
öğrenim gördünüz? Hangi dilleri biliyorsunuz?
Murat Karadeniz: Rize- Pazar’lıyım, Pazar'da doğdum.
İlkokulu köyümde okudum. Ortaokul ve liseyi İstanbul'da okudum. Meslek Lisesi
Bilgisayar Bölümünde okudum. İstanbul'da yaşıyorum. Özel bir şirkette
çalışıyorum. Lazca, Gürcüce ve İngilizceyi konuşamasam da biraz anlıyorum.
“GAZETE NOĞA’DA HABERLERİ LAZCA
OLARAK DUYURDUK”
Ali İhsan Aksamaz: Bir internet gazetesinin editörüsünüz. “Gazete Noğa”nın
editörüsünüz. “Gazete Noğa”, PDF formatında internet ağında yayınlanıyor.
“Noğa” ne anlama geliyor? Türkçesi nedir?
“Gazeta Noğa” baştan aşağıya Lazca. Bu gazete, “Gazete Noğa” ilk olarak
ne zaman yayınlandı? “Gazete Noğa”nın
ilk sayısı ne zaman çıktı? “Gazete Noğa” kaç sayfa yayınlanıyordu? “Gazete Noğa”
yoluna hangi amaçla çıktınız? “Gazete Noğa”da
çoğunlukla hangi tür yazılar çıkıyor?
Murat Karadeniz: Noğa, Türkçe’de kasaba demek. “Gazete Noğa”yı internette
2014 yılında yayınladık; çoğunlukla 8 sayfa olarak, tamamen Lazca olarak
hazırladık. 10 sayfa da yayınlandı.
Lazca, sözlü bir dil, yazılı kaynağı sınırlı. Biz bu alana destek olmak
istedik. Gazeteyi aylık olarak çıkardık. Ayın haberlerini Lazca olarak
duyurduk.
Ali İhsan Aksamaz: Siz aynı zamanda bir “youtuber”sınız. Youtube’de iki farklı
kanalınız var: “Noğa TV” ve “Lazuri
Mjora TV”. “Mjora” ne demek? Türkçesi nedir? “Noğa TV” ve “Lazuri Mjora TV”
yoluna ne zaman çıktınız? “Noğa TV”de çoğunlukla hangi programlar yayınlanıyor?
“Lazuri Mjora TV” de çoğunlukla hangi programlar yayınlanıyor?
AKA-DER LAZURİ MEKTEBİ’DE LAZCA DERS
VE SERTİFİKA TÖRENİ (KADIKÖY,12 V 2013)
Murat Karadeniz: “Noğa TV”yi 2015 yılında açtım; şimdiye kadar 62 video hazırladım ve
yayınladım. “Mjora”nın Türkçe
karşılığı güneş. Bu kanalı pandemi döneminde açtım. Evde çok vakit geçirmek
zorunda kaldığım için, boş vaktimi bu şekilde değerlendirdim. Kanalı 2020 Ocak
ayında açtım. “Noğa TV”de Lazca- Türkçe söyleşiler yayınladık. “Lazuri Mjora
TV” müzik kanalıdır. Lazca- Türkçe şarkı ve şiir videoları yayınlıyorum.
Youtube’de yeterli derecede Lazca videonun olmadığını, bu eksikliğini fark
ettim. “Noğa TV” ve “Lazuri Mjora TV” kanallarını açmamda bu eksiklik etkili
oldu.
Ali İhsan Aksamaz: “Gazete Noğa”, “Noğa TV” ve “Lazuri Mjora TV” şimdiye kadar
kimin finansal desteğiyle yayınlandı? Hangi fonla yayınlandı, yayınlanıyor “Gazete Noğa”, “Noğa TV” ve “Lazuri Mjora
TV”?
Murat Karadeniz:” Gazete Noğa”, “Noğa TV” ve “Lazuri Mjora TV” için kimseden
finansal destek almadım. “Gazete Noğa”, “Noğa TV” ve “Lazuri Mjora TV”yi
kişisel beceri ve maddî imkânlarımla
gerçekleştirdim. Çocukluk arkadaşım grafikerdi.
Ondan teknik konularda destek aldım.
Ali
İhsan Aksamaz:
“Gazete Noğa’nın, bir fondan gelen parayla yayınlanmadığını, sizin malî
imkânlarınız ve grafiker bir arkadaşınızın teknik desteğiyle yayınlandığını
belirtiyorsunuz. “Gazete Noğa”, bunun dışında kolektif bir çalışmanın ürünüydü.
Öyle biliyorum. Gazetenin yazarları kimdi? “Gazete Noğa”ya makaleleriyle kimler
emek verdi?
Murat
Karadeniz: Evet, benim
maddî imkânlarıma yayınlandı. Kimseden para almadım, yazarlarımıza da para
vermedim. Vildan Lokumcu, Muhammed Tunçsan, Murat Karadeniz, Suat Özyaman,
Murat Mutinaşi, Ali İhsan Aksamaz, İsmail Bucaklişi “Gazete Noğa”ya
makaleleriye, emekleriyle destek verdi.
Ali İhsan Aksamaz: Pandemi, koronavirüs günlerindeyiz. Bu günlerde neler
yapıyorsunuz? Yeni haberleriniz var mı? Bize müjdeleriniz var mı?
Murat Karadeniz: “Lazuri Mjora TV” için pandemi günlerinde de videolar
hazırlıyorum. Şu ana kadar 194 video hazırlayıp yayınladım.
Ali İhsan Aksamaz: Bu söyleşi için size çok teşekkür ederim. Başka sorum yok.
Ancak sizin söyleyeceğiniz başka şeyler varsa, lütfen onları da söyleyin! Sakalınız yere erişsin!
Murat Karadeniz: Bu fırsatı verdiğiniz için ben de size teşekkür ederim.
“NOĞA TV” LAZCA- TÜRKÇE SÖYLEŞİ
KANALI, “LAZURİ MJORA TV” MÜZİK KANALI”
+
“Gazeta
Noğa tişen k̆udelişa Lazuri gamaviğit !”
(Goʒ̆otkvala: Andğaneri musafiri çkimi ren Murat̆ K̆aradenizi. Murat̆ K̆aradenizi ʒ̆oxleşen çkimi mamgure rt̆u İnglisuri nenaşi k̆ursişen; aya rt̆u 2009 ʒ̆anas, aʒ̆i eşo komşuns. Uk̆ule xolo mamgure domaqu Lazuri nenaşi k̆ursis, Kadikoy “Aka-der”-is, “Lazuri Mektebi”-s; aya rt̆u 2012 ʒ̆anas. 2010 ʒ̆anaşi İgrik̆a varna Maisi rt̆u; Murat̆ K̆aradeniziti, manti artneri sinifis mamgure doviqvit, “GK̆M”-s ( Kortuli K̆ulturuli ʒent̆ris/ Gurculi K̆ult̆uruli Şkaguris); ç̆it̆a- ç̆it̆a Kortuli/ Gurculi nena vigurapt̆it; Manana Gurgeniže rt̆u çkini mamgurapale. Uk̆uleti gzamşine domaqu Lazuri nenaşi oskedinuşi gzas; sum ketabi çkimişi gamaçkvalus şurdoguriten memişvelu t̆eknik̆uri dulyapes. “Lazepe- Lazuri/ Lazuri Minoba” do “… Lazepe” coxoni ketabepe çkimişi redaksiyonis, “Lazuri Nenaşi Geç̆k̆apuli Dersepe” coxoni ketabi çkimişi mizanp̆aji do suretepeşi ožiramus grafik̆er manebra muşişi xeten memişvelu; çkimi k̆ala int̆erviupe doqu, eya int̆erviupe “Noğa T̆V”-şen gamognapu Murat̆ K̆aradenizik. 7 Mbulora 2015 ʒ̆anaşi Goşoʒxunas noğa İst̆anbulişi 2-ani noʒ̆ileşen ti-moşletineri mebusobaşi namzeti (dep̆ut̆at̆obaşi k̆andidat̆i) vort̆i. “Gazeta Noğa”-şen k̆andidat̆oba çkimişi ambai gamognapu, mxuci komomçu; xarmaloba çkimişi ambaiti İsmail Avcı Bucak̆lişi mak̆aleten “Gazeta Noğa”-şen dost̆epes gamognaperen Murat̆ K̆aradenizik. Amk̆ata mskva cumak̆oçi ren Murat̆ K̆aradenizi. Ti- muşi udodginu oağanaps, ok̆uleni noxvene muşi ʒ̆oxleni noxvenepe muşişen p̆anda çkva mskva ren. Ar k̆ele k̆aixeşa iguraps, majura k̆eleti noxvenepe muşiten majurapes mskvaşa doguraps. Murat̆ K̆aradenizi aşo miçkin ma. Murat̆ K̆aradenizi k̆ala mk̆ule int̆erviu dop̆i ma. Biyografi muşişen do k̆ult̆uruli noçalişepe muşişen bğarğalit. Ali İhsan Aksamazi, 18. II. 2022)
+
Ali
İhsan Aksamazi: ʒ̆oxle ti-tkvanişen molamişinit, mu
iqven! Sonuri ret? So dibadit? Aʒ̆i so skidut? Namu nʒ̆opulapes so do mundes
igurit? Namu nenape giçkinan?
Murat̆
K̆aradenizi: Rize- Atinuri vore. Atinas dovibadi.
İlkmektebi oput̆e çkimis doviguri. Ortamektebi do lise Mp̆olis doviguri.
Mesleğişi lises k̆omp̆iuteri doviguri. Andğaneri ndğas Mp̆olis pskidur. Doxmeli
ar şirk̆etis viçalişep. Lazuri, Kortuli do İnglisuri k̆aixeşa va mağarğalen
mara oxomaʒ̆onen.
Ali İhsan Aksamazi: Ar
int̆ernet̆ -gazetaşi edit̆ori ret. “Gazeta Noğa”-şi edit̆ori ret. “Gazeta Noğa”
PDF-şi format̆iten gamiçkvinen int̆ernet̆- mosas. “Noğa”-s Turkuli mu uʒ̆umenan? “Gazet̆a Noğa” tişen k̆udelişa Lazuri ren.
İpti mundes gamiçkvinu aya gazeta, “Gazeta Noğa”? “Gazeta Noğa”-şi ilkineri nomera mundes
gamiçkvinu? “Gazeta Noğa” muk̆o but̆k̆a gamiçkvinet̆u? Mu noğiraten “Gazeta
Noğa”-şi gzas gedgitit? Didopeten muperi
ç̆aralepe gamiçkvinen “Gazeta Noğa”-s?
Murat̆
K̆aradenizi: Noğa, Turkuli “kasaba”-s uʒ̆umenan.
“Gazeta Noğa” int̆ernet̆is gamaviğit 2014 ʒ̆anas; didopeten ovro but̆k̆a do
tişen k̆udelişa Lazuri rt̆u, eşo pxazirit. Vit but̆k̆ati gamiçkvinu. Lazuri didopeten oğarğaluşi nena ren,
oç̆aruşi adeti dido va ren. “Gazeta Noğa”-ten Lazuri oç̆arus omxvacu mint̆es. “Gazeta
Noğa” ar tutas ar fara gamaviğit. Tutaşi bazi ambeepe Lazuri gamaviğit.
Ali
İhsan Aksamazi: Tkvan yut̆uberiti ret. Yut̆ubis jur
goçkvaneri but̆k̆a kogiğunan: “Noğa T̆V” do “Lazuri Mjora T̆V”. “Mjora”-s
Turkuli mu uʒ̆umenan? “Noğa T̆V” do
“Lazuri Mjora T̆V”-şi gzas mundes gedgitit? “Noğa T̆V”-s didopeten muperi
p̆rogramape gamiçkvinen? “Lazuri Mjora T̆V”-s didopeten muperi p̆rogramape
gamiçkvinen?
Murat̆
K̆aradenizi:
“Noğa T̆V”
gomʒ̆k’i
2015 ʒ̆anas; aʒ̆işa sumeneçidojur (62) video pxaziri
do gamaviği. Mjora, Turkuli “guneş”-is uʒ̆umernan. “Lazuri
Mjora T̆V” p̆andemişi
oras gomʒ̆k̆i. P̆andemişi gurişeni didopeten oxoris dodgituşa mecburi
vort̆i, xemboşi va dopxedi do “Lazuri Mjora T̆V” k̆ala viboder. Aya k̆anali, “Lazuri Mjora T̆V” gomʒ̆k̆i 2020 ʒ̆anaşi ʒ̆anağanis. “Noğa T̆V”-s Lazuri- Turkuli
rep̆ort̆ejepe gamaviğit. “Lazuri Mjora T̆V” ren musik̆aşi k̆anali. Lazuri- Turkuli birapa do şiirişi videope
gamaviğap. Yut̆ubis dobağine Lazuri videope va rt̆u, aya dork̆inoba kobžiri.
Aya dork̆inobaşi mot̆ivasyoniten “Noğa T̆V” do “Lazuri Mjora T̆V” gomʒ̆k̆i.
Ali
İhsan Aksamazi: “Gazeta Noğa”, “Noğa T̆V” do “Lazuri
Mjora T̆V” aʒ̆işa mişi finansuri omxvacuten gamiçkvinu, gamiçkvinen? Gazeta
“Noğa”, “Noğa T̆V” do “Lazuri Mjora T̆V” namu foniten gamiçkvinu, gamiçkvinen?
Murat̆
K̆aradenizi: “Gazeta
Noğa”, “Noğa T̆V” do “Lazuri Mjora T̆V” şeni çkar mitis finansuri omxvacu va
vak̆vandi. “Gazeta Noğa”, “Noğa T̆V” do “Lazuri Mjora T̆V” ti- çkimişi çkinapa
do finansuri menceliten gamaviği. Berobaşen ar manebra çkimi grafik̆eri rt̆u.
T̆eknik̆uri dulyapes emuk memişvelu.
Ali
İhsan Aksamazi:
“Gazeta Noğa”, ar fonişen moxtimeri paraten vagamiçkvinu, xvala çkimi
finansuri menceliten do grafik̆eri manebra çkimişi t̆eknik̆uri
meşvelapaten gamiçkvinu, aya tkumert. “Gazeta Noğa”, amuş gale k̆olmanuri
noçalişe rt̆u. Eşo komiçkin. Gazetaşi
mç̆arupe miepe rt̆es? “Gazeta Noğa”-s miepek emeği meçes?
Murat̆
K̆aradenizi:
Ho, çkimi finansuri menceliten gamiçkvinu “Gazeta Noğa”. Çkar mitis para
va vak̆vandi, mç̆arupe çkinisti para va mepçi. Vildan Lok̆umcik, Muhammed
Tunçsanik, Murat̆ K̆aradenizik, Suat Ozyamanik, Murat̆ Mutinaşik, Ali İhsan
Aksamazik, İsmail Bucak̆lişik mak̆alepe mutepeşiten, emeğepe mutepeşiten “Gazeta Noğa”-s numxvaces.
Ali
İhsan Aksamazi: P̆andemişi, k̆oronavirusişi ndğalepes
voret. Amdğalepes muepe ikipt? Ağani ambarepe giğunani? Çkinda pukironi
ambarepe giğunani?
Murat̆
K̆aradenizi: P̆andemişi ndğapesti
“Lazuri Mjora T̆V” şeni videope pxazirop. Aʒ̆işa oşidootxoneçidovit̆ootxo (194) video pxaziri do
gamaviği.
Ali
İhsan Aksamazi: Aya int̆erviu şeni tkvan şukuri
goğodapt. Çkva k̆itxala va miğun tkvanda.
Aʒ̆i ak̆onari domibağunan. Mara tkvan otkvaluşi çkva nenape giğunanna,
entepe miʒ̆vit, mu iqven! Pimpili dixaşa!
Murat̆
K̆aradenizi: Aya şansi namomçit şeni mati şukuri
goğodapt.
+
“გაზეთა ნოღა
თიშენ კუდელიშა
ლაზური გამავიღით
!”
(გოწოთქვალა: ანდღანერი მუსაჶირი ჩქიმი რენ მურატ კარადენიზი. მურატ კარადენიზი წოხლეშენ ჩქიმი მამგურე რტუ ინგლისური ნენაში კურსიშენ; აჲა რტუ 2009 წანას, აწი ეშო ქომშუნს. უკულე ხოლო მამგურე დომაყუ ლაზური ნენაში კურსის, ქადიქოჲ "აქა-დერ"-ის, "ლაზური მექთები"-ს; აჲა რტუ 2012 წანას. 2010 წანაში იგრიკა ვარნა მაისი რტუ; მურატ კარადენიზითი, მანთი მამგურე დოვიყვით ართნერი კლასის; "გკმ"-ს (ქორთული კულტურული ცენტრის); ჭიტა- ჭიტა გურჯული/ ქორთული ნენა ვიგურაფტით; მანანა გურგენიძე რტუ მამგურაფალე ჩქინი. უკულეთი გზამშინე დომაყუ ლაზური ნენაში ოსქედინუში გზას; სუმ ქეთაბი ჩქიმიში გამაჩქვალუს შურდოგურითენ მემიშველუ ტექნიკური დულჲაფეს. "ლაზეფე- ლაზური/ ლაზური მინობა" დო "... ლაზეფე" ჯოხონი ქეთაბეფე ჩქიმიში რედაქსიჲონის, "ლაზური ნენაში გეჭკაფული დერსეფე" ჯოხონი ქეთაბი ჩქიმიში მიზანპაჟი დო სურეთეფეში ოძირამუს გრაჶიკერი მანებრა მუშიში ხეთენ მემიშველუ; ჩქიმი კალა ინტერვიუფე დოყუ, ეჲა ინტერვიუფე "ნოღა ტვ"-შენ გამოგნაფუ მურატ კარადეენიზიქ. 7 მბულორა 2015 წანაში გოშოცხუნას ნოღა ისტანბოლიში 2-ანი ნოწილეშენ დუდ- მოშლეთინერი მებუსობაში ნამზეთი (დეპუტატობაში კანდიდათი) ვორტი. "გაზეთა ნოღა"-შენ კანდიდატობა ჩქიმიში ამბაი გამოგნაფუ, მხუჯი ქომომჩუ; ხარმალობა ჩქიმიში ამბაითი ისმაილ ავჯი ბუჯაკლიში მაკალეთენ ხოლო "გაზეთა ნოღა"-შენ დოსტეფეს გამოგნაფერენ მურატ კარადენიზიქ. ამკათა მსქვა ჯუმაკოჩი რენ მურატ კარადეენიზი. თი- მუში უდოდგინუ ოაღანაფს, ოკულენი ნოხვენე მუში წოხლენი ნოხვენეფე მუშიშენ პანდა ჩქვა მსქვა რენ. არ კელე კაიხეშა იგურაფს, მაჟურა კელეთი ნოხვენეფე მუშითენ მაჟურაფეს მსქვაშა დოგურაფს. მურატ კარადენიზი აშო მიჩქინ მა. მურატ კარადენიზი კალა მკულე ინტერვიუ დოპი. ბიჲოგრაჶი მუშიშენ დო კულტურული ნოჩალიშეფე მუშიშენ ბღარღალით. ალი იჰსან აქსამაზი, 18. II. 2022)
+
ალი
იჰსან აქსამაზი:
წოხლე თი-თქვანიშენ მოლამიშინით, მუ იყვენ! სონური რეთ? სო დიბადით? აწი სო სქიდუთ? ნამუ ნწოფულაფეს სო დო მუნდეს იგურით? ნამუ ნენაფე გიჩქინან?
მურატ
კარადენიზი:
რიზე- ათინური ვორე. ათინას დოვიბადი. ილქმექთები ოფუტე ჩქიმის დოვიგური. ორთამექთები დო ლისე მპოლის დოვიგური. მესლეღიში ლისეს კომპიუთერი დოვიგური. ანდღანერი ნდღას მპოლის ფსქიდურ. დოხმელი შირკეთის ვიჩალიშეფ. ლაზური, ქორთული დო ინგლისური კაიხეშა ვა მაღარღალენ მარა ოხომაწონენ.
ალი
იჰსან აქსამაზი:
არ ინტერნეტ -გაზეთაში ედიტორი რეთ. “გაზეთა ნოღა”-ში ედიტორი რეთ. “გაზეთა ნოღა” ფდჶ-ში ჶორმატითენ გამიჩქვინენ ინტერნეტ- მოსას. “ნოღა”-ს თურქული მუ
უწუმენან? “გაზეთა
ნოღა” თიშენ კუდელიშა ლაზური რენ. იფთი მუნდეს გამიჩქვინუ აჲა გაზეთა, “გაზეთა ნოღა”? “გაზეთა
ნოღა”-ში ილქინერი ნომერა მუნდეს გამიჩქვინუ? “გაზეთა ნოღა” მუკო ბუტკა გამიჩქვინეტუ? მუ ნოღირათენ “გაზეთა ნოღა”-ში გზას გედგითით? დიდოფეთენ
მუფერი ჭარალეფე გამიჩქვინენ გაზეთა “ნოღა”-ს?
მურატ
კარადენიზი:
ნოღა, თურქული “ქასაბა”-ს უწუმენან. “გაზეთა ნოღა” ინტერნეტის გამავიღით 2014 წანას; დიდოფეთენ ოვრო ბუტკა დო თიშენ კუდელიშა ლაზური რტუ, ეშო ფხაზირით. ვით ბუტკათი გამიჩქვინუ. ლაზური დიდოფეთენ ოღარღალუში ნენა რენ, ოჭარუში ადეთი დიდო ვა რენ. “გაზეთა
ნოღა”-თენ ლაზური ოჭარუს ომხვაჯუ მინტეს. “გაზეთა
ნოღა” არ თუთას არ ჶარა გამავიღით. თუთაში ბაზი ამბეეფე ლაზური გამავიღით.
ალი
იჰსან აქსამაზი:
თქვან ჲუტუბერითი რეთ. ჲუტუბის ჟურ გოჩქვანერი ბუტკა ქოგიღუნან: “ნოღა ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ”. “მჟორა”-ს თურქული მუ
უწუმენან? “ნოღა
ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ”-ში გზას მუნდეს გედგითით? “ნოღა ტვ”-ს დიდოფეთენ მუფერი
პროგრამაფე გამიჩქვინენ? “ლაზური მჟორა ტვ”-ს დიდოფეთენ მუფერი
პროგრამაფე გამიჩქვინენ?
მურატ
კარადენიზი:
"ნოღა
ტვ" გომწკი 2015 წანას; აწიშა სუმენეჩიდოჟურ (62) ვიდეო ფხაზირი დო გამავიღი. მჟორა, თურქული “გუნეშ”-ის უწუმენან. “ლაზური
მჟორა ტვ”, პანდემიში ორას გომწკი. პანდემიში გურიშენი დიდოფეთენ ოხორის დოდგითუშა მეჯბური ვორტი, ხემბოში ვა დოფხედი დო “ლაზური
მჟორა ტვ” კალა ვიბოდერ.
აჲა კანალი, “ლაზური
მჟორა ტვ” გომწკი 2020 წანაში წანაღანის. “ნოღა ტვ”-ს
ლაზური- თურქული რეპორტეჟეფე გამავიღით. “ლაზური მჟორა ტვ” რენ მუსიკაში კანალი. ლაზური- თურქული ბირაფა დო შიირიში ვიდეოფე გამავიღაფ. ჲუტუბის დობაღინე ლაზური ვიდეოფე ვა რტუ, აჲა დორკინობა ქობძირი. აჲა დორკინობაში მოტივასჲონითენ “ნოღა ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ” გომწკი.
ალი
იჰსან აქსამაზი:
“გაზეთა ნოღა”, “ნოღა ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ” აწიშა მიში ჶინანსური ომხვაჯუთენ გამიჩქვინუ, გამიჩქვინენ? “გაზეთა ნოღა”, “ნოღა ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ” ნამუ ჶონითენ გამიჩქვინუ, გამიჩვინენ?
მურატ
კარადენიზი: “გაზეთა ნოღა”, “ნოღა ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ” შენი ჩქარ მითის ჶინანსური ომხვაჯუ ვა ვაკვანდი. “გაზეთა ნოღა”, “ნოღა ტვ” დო “ლაზური მჟორა ტვ” თი- ჩქიმიში ჩქინაფა დო ჶინანსური მენჯელითენ გამავიღი. ბერობაშენ არ მანებრა ჩქიმი გრაჶიკერი რტუ. ტექნიკური დულჲაფეს ემუქ მემიშველუ.
ალი
იჰსან აქსამაზი:
"გაზეთა ნოღა", არ ჶონიშენ მოხთიმერი ფარათენ ვაგამიჩქვინუ, ხვალა ჩქიმი ჶინანსური მენჯელითენ დო გრაჶიკერი მანებრა ჩქიმიში ტექნიკური მეშველაფათენ გამიჩქკვინუ, აჲა თქუმერთ. "გაზეთა ნოღა", ამუშ გალე კოლმანური ნოჩალიშე რტუ. ეშო ქომიჩქინ. გაზეთაში მჭარუფე მიეფე რტეს? "გაზეთა ნოღა"-ს მიეფექ ემეღი
მეჩეს?
მურატ
კარადენიზი: ჰო, ჩქიმი ჶინანსური მენჯელითენ გამიჩქვინუ "გაზეთა ნოღა". ჩქარ მითის ფარა ვა ვაკვანდი, მჭარუფე ჩქინისთი ფარა ვა მეფჩი. ვილდან
ლოკუმჯიქ, მუჰამმედ თუნჩსანიქ, მურატ კარადენიზიქ, სუათ ოზჲამანიქ, მურატ მუთინაშიქ, ალი იჰსან აქსამაზიქ, ისმაილ ბუჯაკლიშიქ მაკალეფე მუთეფეშითენ, ემეღეფე მუთეფეშითენ "გაზეთა ნოღა"-ს ნუმხვაჯეს.
ალი
იჰსან აქსამაზი:
პანდემიში, კორონავირუსიში ნდღალეფეს ვორეთ. ამდღალეფეს მუეფე იქიფთ? აღანი ამბარეფე გიღუნანი? ჩქინდა ფუქირონი ამბარეფე გიღუნანი?
მურატ
კარადენიზი: პანდემიში ნდღაფესთი “ლაზური მჟორა ტვ” შენი ვიდეოფე ფხაზიროფ. აწიშა ოშიდოოთხონეჩიდოვიტოოთხო (194) ვიდეო ფხაზირი დო გამავიღი.
ალი
იჰსან აქსამაზი:
აჲა ინტერვიუ შენი თქვან შუქური გოღოდაფთ. ჩქვა კითხალა ვა მიღუნ თქვანდა. აწი
აკონარი დომიბაღუნან. მარა თქვან ოთქვალუში ჩქვა ნენაფე გიღუნანნა, ენთეფე მიწვით მუ იყვენ! ფიმფილი დიხაშა!
მურატ
კარადენიზი:
აჲა შანსი ნამომჩით შენი მათი შუქური
გოღოდაფთ.
+
İlgili linkler:
https://www.facebook.com/LazuriGazetaNoga/about
https://www.youtube.com/channel/UC3Wka23qf7Vze1ZiwEbRXBw
https://www.youtube.com/channel/UCU8671Fd-XhYFitxTinbSwA
(Önerilen
okumalar: Avni Ertaş: “Tarım,
eğitim ve dış politika değişmez devlet politikaları olmalı!”, sonhaber.ch, 19.
VII. 2024; Bayram Ali Özşahin: “Kapitalizm her şeyi aşındırıyor, öğütüyor,
eritiyor, kaybediyor!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 14. VIII. 2019; Besim
Özel: “Köyümüzde Lazca türküler söylenirdi”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 11. IV. 2022; Cemil
Telci: “Çay Üreticileri de Özel Şirketlerin İnsafına Kaldı!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 19. VI. 2021;
Cihangir Bilgin: “Anadolu’da yaşamış ozan ve âşıkların divanını okudum!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 11. XII. 2021; Cihangir
Bilgin: “Kendi kültürümüze ve anadilimize dair tek kalem oynatmamak çok zoruma
gitmişti!”, sonhaber.ch sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 12. XII. 2021;
Cihangir Bilgin: “Batum, Tiflis, Rustavi’de arşiv çalışmaları yaptım!”,
sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 14. XII. 2021; Cihangir Bilgin: “Lazca
mücadelemize devam edeceğiz!”, sonhaber.ch / gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 16. XII. 2021; Demir
Akın “Ne Kadar Çok Dil, O Kadar Çok Zenginlik!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Ergün
Konakçı: “Vatandaşların Eğitim ve Kültür İhtiyaçları İçin Çeşitli Faaliyetlerde
Bulunmak Siyasî Bir Eylem Değildir!”, circassiancenter.com.tr, 24. VIII. 2019;
Erol Kant “Antik çağlardan günümüze gelen bu kadim dili yaşatmamız gerekiyor!”,
sonhaber.ch, circassiancenter.com.tr, gurcuhaber.com, 31. VIII. 2022; Fatma
Başural: “Anadilimizi, Kültürümüzü, Geleneklerimizi Bilelim!”,
circassiancenter.com.tr, 1. XII. 2018; Gülcan Yüksel Asılyazıcı: “Dört Elle
Lazca İçin Savaşan Biri Olup Çıktım!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 29. III. 2021; Gülhan
Alkan: “Batum Muhaciri olarak gelmişiz!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr,
25. III. 2024; Hasan
Uzunhasanoğlu: “Lazca, Bir Dialekt (Ağız, Şive) Değil, Bir Dildir!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 21. VIII. 2019; İnci Derya Turna, “Anadilimiz ve Köklü
Güzel Kültürümüz Yok Olmasın!”; circassiancenter.com.tr, 11. IX. 2019; İnci Derya Turna: “Hoca olan dedem, babama; ‘müziğinle
insanları eğlendirip Sevap kazan’ demiş!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 06. XI. 2024; Kemal Özbıyık: “Olgun
insanlar bir araya gelmezsek, dilimiz de ölecek!”,
sonhaber.ch/circassaiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Kemal Özbıyık: “Tam kırk
yıl oldu; bırakmadım”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Kemal Özbıyık: “Paylaşamadığımız ne var?!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Maksut
Kesici: “Lazca Eğitim Görebilseydim, Türkçeyi Güzelce Öğrenebilseydim, Böyle
Zor Bir Hayatım Olmayacaktı!”, circassiancenter.com.tr/ sonhaber.ch, 25. XI.
2018; Mecit Çakırusta ile Haber& Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi,
Sayı 9, 2003/ circassiancenter.com.tr; Mircan Kaya: “Çocuklara Ninnilerimizi Duyurmak İstiyorum!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 11. V. 2020; M. Recai Özgün ile Haber&
Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi,
Sayı 8, Nisan 2003/ circassiancenter.com.tr; M. Yılmaz Avcı ile Haber&
Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi, Sayı 6, Ekim 2002/ circassiancenter.com.tr; Muhammed
Paşaşi: “Çocuk, dili anneden öğrenecek!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 02. II. 2025; Musa Karaalioğlu: “Ağlamayana Süt
Vermezler!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 29. IV. 2020; Orhan Bayramin
ile Haber& Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi, Sayı 5, Mayıs 2002/
circassiancenter.com.tr; Orhan
Bayramin: “Laz Edebiyatı 1996’dan Fersah Fersah İleride!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/
circassiancenter.com.tr/ simavakfi.org, 15. III. 2021; Osman Şafak Büyüklü:
“Lazlar, çalışmalarını kolektif ortam içinde yapmalı!”, circassiancenter.com.tr/ sonhaber.ch, 21. VIII. 2019; Ozan Sarı: "Eğer bu çalışmaları biz yapmazsak bizim yerimize başkaları yapar ve kendilerine göre
anlamlandırıp yorumlarlar!", sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 04.
XII. 2024; Önder Acar: “Oçamçire’deki Laz Okulu’nda da Öğrenim Görmüş
Anneannem!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr/ gurcuhaber.com, 11. X. 2019; Özlem
Şendeniz: “Yerelin gündelik yaşam bilgisine kıymet veriyorum!”, sonhaber.ch,
circassiancenter.com.tr; gurcuhaber.com, 10. II. 2020; Rıdvan Özkurt Anç̆aşi:
“Çoğunlukla Aşk, Doğa, İnsana İlişkin Şiirler Yazıyorum!”, sonhaber.ch,
circassiancenter.com.tr, 04. II. 2022; “Radio Kolha’nın Redaktörü Mişa
Numanişi, Tbilisi’de Ali İhsan Aksamaz İle Bir Söyleşi Yaptı”, Çveneburi
Kültürel Dergi, Sayı 58- 59, Total Müşavirlik ve Mümessillik Ltd. Şti.,
İstanbul, 2006; Ruhan Odabaş, “Yitmek Üzere Olan Dilimizi Yaşatabilme
Çabasındayım!”, sonhaber.ch, circassiancenter.com.tr, 3. VII. 2021; Sabri
Aslışen: “Yüksek yerleşim yerlerinde saha çalışması yapmak da istiyorum!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 22. VII. 2023; Sami Fitoz:
“Çocuklarımızın anadilimizi öğrenmesini istiyorum!”, circassiancenter.com.tr/
sonhaber.ch, 7. X. 2019; Selma Koçiva: “Son Aktif Yıllarımı Laz
Edebiyatına Vermek İstiyorum!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr/ turklaz.com/ avrupaforum4.org, 24. II. 2021; Semih
Akgün, (Ali İhsan Aksamaz ile Söyleşi): “Anadilleriyle ilgili insanların
söyledikleri hamaset dolu lâflarının içini bir proje etrafında doldurmak üzere
bir araya gelmeleri ve neyi nasıl yapacakları konusunda işbaşı yapmaları
gereklidir.”, cherkessia.net, 28. VII. 2011; Semih Akgün, (Ali İhsan Aksamaz
ile Söyleşi): “Ana dillerin “ağız, şive, lehçe ve diyalekt” farklılıklarını öne
sürenler, bu anadilleri küçümsemek için bunu yapıyorlar”, cherkessia.net, 19.
VI. 2012; Yılmaz Erdoğan: “Bizimkiler Sohum’a Yerleşmiş!”,
circassiancenter.com.tr, 22. XI. 2018; Yılmaz Erdoğan: “Ogni Kültür Dergisi”
ikinci çocuğum olarak kucağımdaydı!” , sonhaber.ch/circassiancenter.com.tr,
7. VI. 2022; Yılmaz Erdoğan: “Böyle bir kitabı hazırlamak kolay değil!”,
circassianacenter.com.tr/ sonhaber.ch, 09. III. 2024; Yılmaz Erdoğan:
"Sözlük Lazca-Türkçe olmayacak. Türkçe- Lazca olacak!",
aliihsanaksamaz.blogspot.com, 27. I. 2025; “Laz Vakfı Girişim Komitesi’nden Yüksel
Yılmaz ile Görüşme”, Ogni Kültür Dergisi, Sayı 1, İstanbul, 1993)
https://sonhaber.ch/murat-karadeniz-gazete-nogayi-tamamen-lazca-yayinladik/
