Yerleşim ve Nüfus Dağılımı
Xopa (Hopa):
* Amç̆işe (Kuledibi Mahallesi); “Dimit̆ali, Nozoğameni”
* Bucaği (Termik Mahallesi); “Gelektoni, P̆et̆roğali, Genaxvale, Zenisi, Mapaʒ̆k̆ari, Giaurmezare, Nosit̆ane, Neferepuna, K̆iriç̆veri, K̆ik̆ivati, Loriginže, Oç̆otura”
* Şkaxopa (Orta Hopa Mahallesi); “Ç̆it̆ağali, Zuğap̆icişzeni, Ç̆urç̆ağali, Tolokro”
*Sundura (Sundura Mahallesi); “Nadirati, Kilise, Budiati, Dimit̆iti, Xopaʒ̆k̆ari”
*Mşke (Cumhuriyet Mahallesi); “Rak̆anok̆vaçxe, Nonç̆ona, Paxurati, Dimʒxu, Nok̆andale, Binexepuna, Meç̆urç̆a, Nobağule, ʒ̆alenidixa, Jilenidixa, Viya, ʒ̆k̆aqeni, Batuği, Didiqona, Ç̆it̆aqona, Noxurmeni, Mskibuğali, Abano, Mşkecenişzeni, Kvamurgi, Didiruba, Ç̆it̆aruba, Paʒxaşçai, ʒxemurişruba, Seç̆evati, Nobrinconi, Xelimefendişzeni, Doguronişemti”
*Azlağa/Abuisla (Esenkıyı); “İsina, K̆azoni, Paçati, K̆aravati, Xaldağa, Caxçe, Doloqala, Qomurzeni, Meç̆ağali, P̆ap̆ati, Meleniqona, Mskibuğali, Gubi, Çxalurişdixa, Oxvame, İsiyati, Xeşegza, P̆ap̆ilati, Noğa, Mont̆raʒeri, Jilengola, ʒ̆alengola, K̆alendere, Ok̆epe, Mtutik̆vata, K̆opmişi, Bozlobiya, Mʒ̆ipurzeni, Burbuşoxvame, Zenoba, K̆ok̆ogza, Nost̆oni, Nobagene, Nomoxeli, Dobirance, Sot̆ira, Kvamçire, P̆lak̆işti”
*Ançoroxi (Pınarlı); “ʒ̆k̆arqina, Gvarci”
* Ardala (Eşmekaya); “Zendidi”
* Buçe (Güvercinli); “Gargadina, Dobradidi, Kulavati, Barade, Dobraʒina, İnixi, K̆oru, Nobağule, Ot̆oroce, Xçingelağureri”
* Zalona (Koyuncular),
*Jurp̆ici (Yoldere),
*K̆araosmanie (Karaosmaniye),
* K̆ise (Sugören); “Zennati, Naşeni, P̆ap̆ilati, Caboiti, İsina, ʒxueti”
* Limani (Limanköy); “Mʒ̆k̆oşsirti, Badişqona, Xocaşqona, Gaçaşqona, Dingişzeni, Kvamajura, Kvamurgi, K̆aralişzeni, K̆arağaç̆işzeni, Loboda, Muraşzeni, Sinak̆ati, Ç̆it̆azeni, Xçeşona, P̆ap̆aʒ̆k̆ari, K̆amp̆arona, Kuçvati, Moç̆veri, Jilengele, Limangele, Maniak̆eti, Nobagene, Kutanaşocaği, Efkarişrak̆ani, Rak̆anişofut̆e, ʒxenişk̆ap̆ula”
* Maiskioput̆e (Dereiçi); “İlaati, K̆ak̆alepuna, K̆it̆rati, Maqarona, Mele, Mollaoğlişçereme, Nobinceni, Yamağişçereme, Oisire, Omkire, P̆ap̆uloğlişçereme, Uçaşepuna, Poteliti, Ğup̆unoğlişocaği, Çxona, ʒapaşçereme, Çerkesişoput̆e, Xalbaşoput̆e, Xacmeduli”
* Mak̆riali/ Noğedi (Kemalpaşa); “Ağapeşoput̆e (Sonbaylar Mahallesi), Ç̆it̆anoğedi (Koha Mahallesi), Xalbaşi (Kibaroğlu Mahallesi), Çançxara, Mak̆rialʒ̆k̆ari, Quliganisi, Soveli (Selimiye); “P̆ot̆raʒ̆k̆ari, Uşkirepuna, Poteliti, Kvat̆axeri, Ğink̆iti, Çeboğlişqona, Xçeşona”
* Mxigi (Başköy), “Merk̆uleti, Nok̆araveni, P̆ep̆enati, Noşkerç̆veri, K̆oxara, Ayano, Bati, Neferepuna, Ğecepuna, Nobagene, Kvamurgi, Mskibuğali, Şkasoti, Ondğulapu, Varangiti, Burta, Burtaşğali, Mtutik̆vata, Poru, Poruşğali, Pat̆maşk̆uçxe”
*Osmanie (Osmaniye),
*P̆anç̆oli (Yeşilköy); “Balaxina, Zenimele, K̆ot̆ili, Nobağule, Obicana, Op̆urmole, P̆at̆işt̆oba, T̆abo, T̆aç̆k̆uri, Çexçina, Dimit̆ali, Kvadidi, Op̆umuğali, Kvamostomeri, Zelik̆alani, Nosuğeni, Bağade, Oktisari, Zelena, Metibci, Golaktoni, Mşkena, Mşkelepuna”
*P̆eroniti (Çamlıköy); “Not̆ağane, Melenp̆eronti, K̆ut̆unati, Miyaneti, Bangleti, Buyukleti, Nocağeni, Mʒ̆k̆eri, Xusuk̆ani, İsina, Abano, Ğaldidi, Cixa, Gediğişi, Gargadina, Mskibuğali, Nežepuna, Kvamʒiti, Dişkua”
* Moleni Sarpi (Sarp); “Kvaç̆aç̆i, Qonaquru, K̆onaği, Gulbaxçe, P̆ap̆ati, Ruba, K̆olombuli, Nežiştude, Papulişqona, Mʒxulişqona, K̆iliçocaği, Kvaepuna, Xurmaşqona, Oç̆inaxuşoput̆e, Xincipeteri, Eksavati, K̆eremitxana, Cgirola, Rok̆epuna, ʒ̆amangana, Golaskiocaği, Bogina, Nomskibeni, Arabişqona, Nopaʒxeni, Çaişp̆ici, Atoinaği, Rak̆ani, Oxvame, Ğaldidi, Mʒxulepuna, Ğarva, Geç̆va, Qomurzeni, Oç̆inaxuşoput̆e, Didimegza, Ç̆it̆amegza, Qomurqona”
*Sumcuma (Üçkardeş); “Demiroğlişqona, Orç̆alişqona, Kvanoğamisa, Çivilişqona, Cgirola”
* Koprici (Köprücü); “Armutduzi, Esentepe, Xalbaşi, Xemşillikoyi, Banik̆i, Baʒxana, Gubi, İnç̆k̆ale, K̆azarma, Mağara, Ç̆aneti, Xacoğlişdaği, Cefuk̆a”
*Şana (Kayaköy),
*Çauşli (Çavuşlu),
* ʒ̆k̆arişti (Subaşı); “Kuşanasti, Sauzurgi”
*Ç̆anç̆axuna (Çamurlu),
* Xemşilluği (Kazimiye),
*Xendek̆i (Hendek),
*Xigoba (Başoba)
Borçxa (Borçka):
*Jurxinci (Çifteköprü); “Gurşati, Omjore, Xoxara, Civati”
*Saxandro (Fındıklı); “Başkoyi, T̆aginže, Ç̆armak̆iti”
*Çxalazeni (Düzköy); “Vardvaniti, Tapla, Txoriti, K̆ont̆iati, Yastaroni, T̆amaxeni, Çirati, Ç̆ati, Ç̆aniti, Ç̆armati, Amalani, Ayano, Bogati, Boroxmeti, Gorgodi, Dobiradidi, Tutunluği, Txiruna, Rak̆ani, Saliskuri, T̆aşgemi, Kvamʒ̆k̆ili, Çirdila, ʒ̆k̆artoli, Ç̆ink̆ağali, Ç̆k̆onuna, Xamik̆ovanluği, Cgirazeni”
*Xanduzi (Demirciler); “Dak̆varğali (Küçükköy), Vaneti, K̆ostaneti (Kestanelik), Lepati, Makreti (Topçular), Mirvati, Ovru, P̆anç̆urati (Pancarlı), Sulaniti, T̆ronoput̆e, Piçxeti, Put̆k̆arati”, Mamanati (Elmalık); “Bakana, Bağup̆ici, Gelvoxunale, K̆alva, Moğveni, Oxormele, Ğaldidi, Ğarğoma”
Arkabi (Arhavi):
* K̆ap̆istona/K̆apisre (Kale Mahallesi),
*Musazade (Merkez Mahallesi),
*P̆ayant̆e (Hacılar Mahallesi),
* Ç̆armati (Cumhuriyet Mahallesi),
*Başkoyi (Başköy); “Eladixa, Mastak̆a, ʒ̆alenopa, ʒ̆k̆armele”
*Baxta (Kireçlik),
*Cgirazeni (Kemerköprü); “Ğalat̆a”
*Gidreva (Dereüstü), “Gogva”
* Gyaznoyona (Güneşli); “Takamandeni, Exrema, Noncexeli, Op̆urmole, Borgali, K̆ik̆inʒaşrak̆ani, Mç̆eşiğali, Kvagamarderi, Kvak̆unʒ̆uli”
* Durmati (Ulaş); “Armoni”
*K̆amp̆arna (Dikyamaç); “Zeni, ʒ̆k̆armele (Akıncılar), Kvadesmindi, Kvamurgi, ʒ̆k̆arini, İsieti, Nopandreni, Ank̆ona, Gemrak̆ani, Tuntuşona, Maxi, P̆rak̆i, Jinokoe, ʒaşona, Kamileturiğali, Karmat̆eğali, Nişağule, Pezurgi, ʒ̆k̆ak̆ut̆uli, Op̆urmole, Exrema, K̆ik̆inʒaşrak̆ani, Ç̆k̆eşiğali, Hekalemp̆ici”
* K̆op̆t̆one (Gürgencik); “Bogina, K̆ağaç̆luği, Meaç̆veri, P̆lak̆i, Poğari, Kvak̆unʒ̆uli, Şk̆ap̆aci, ʒ̆inek̆geç̆k̆aperi, Ç̆uburepuna, Şk̆ap̆acuriğali”
*K̆ordeliti (Konaklı); “K̆adoğlidaği, T̆ak̆ozişt̆oba, Ceğani”
*K̆ut̆uniti; Jilenk̆ut̆uniti (Tepeyurt), ʒ̆alenk̆ut̆uniti (Şenköy),
* Lome (Yolgeçen),
* Napşiti (Şahinler); Jilennapşiti (Yukarı Şahinler), “Gencironi, Xçinigelağureri, Ap̆onğala, K̆ik̆ivati”, ʒ̆alennapşiti (Aşağı Şahinler),
* Nobağleni (Yıldızlı),
* Yak̆oviti (Kavak); “Lancğona, T̆uk̆mene, Agara”
* Ortakoyi (Ortacalar),
*Ot̆alaxe (Sırtoba); “Ç̆anç̆axepuna, Orç̆i”
* P̆ap̆ilati (Arılı),
*P̆ot̆ocuri; Jilenp̆ot̆ocuri (Soğucak), ʒ̆alenp̆ot̆ocuri (Dülgerli),
* Jilenk̆ap̆isre (Güngören),
* Sidere (Derecik); “Cibagati”
* Suxuleti/Kuʒubeti (Küçükköy); “Gulavati”
* Sumğali (Üçırmak); “Met̆iberi, Kvaxerxi”
* Sumepeti (Üçler),
*Parexi (Boyuncuk),
* Ç̆uk̆alvati (Kestanealan),
*Pilargeti (Ulukent /Balıklı); “Bardi, Bağva, Emeniati, Luk̆umxalina, Jinpilargeti, Bardiduzi, Bağuditi, Borʒi, Gampu, Gursuşona, Dadişona, Ezizişona, Elimeşduzi, İlyasişona, İnç̆urna, İsina, İşonona, K̆amp̆arnaşp̆ici, K̆ayabaşi, K̆inyazişona, K̆oruluği, K̆ot̆ilişona, K̆oparmalişi, Livanzeni, Mağara, Meyak̆ap̆inoni, Met̆iberi, Mokteri, Noxoceni, Oine, Omatxore, Omjore, Omurğali, Op̆urmole, Oflişduzi, P̆ant̆aşona, Sap̆arişona, T̆op̆işona, Uçadaği, Kelalişona, Kvanusa, Kçingelağureri, Ğvarği, Ğuşobğe, Çebinaşi, ʒ̆k̆artoli, Xanumişduzi, Xacalişona, Caşona, Fit̆ozişona, Karmat̆eğali, Borxina, Nezepuna”
Viʒ̆e (Fındıklı):
*Abunoğa/Abusufla (Aksu Mahallesi); “Elak̆re, Vak̆eli, Mek̆avrati, Oç̆urç̆ale, P̆erp̆u, Kuba”
* Gesiya (Tatlısu Mahallesi),
*Viʒ̆enoğa (Merkez Mahallesi),
* Toroʒi (Liman Mahallesi),
* Paçva/K̆alo (Yeni Mahalle),
*K̆urt̆ume (Ilıca Mahallesi),
*Ğavra (Hürriyet Mahallesi); “Atmacapeşavla, Aleskiri, Budiva, Serbasanepeşavla, T̆airoğlişavla, Çebinapeşavla, K̆enk̆e, Noomeni, ʒ̆k̆arğali, Abugza, Avlaşgomtumani, Bazuğişavla, Gergavati, K̆oru, Meaxvaloni, Mʒ̆k̆opuna, Nermanati, Nok̆epreni, Nolivadeni, Nonçxomeni, Nost̆ameni, Noğali, Omerişavla, Oxorişgomtumani, Jilenlivadi, ʒ̆alenlivadi, ʒ̆k̆artiğali, Ç̆ala
*Mek̆iskiri (Sahil Mahallesi),
* Abuulya (Çağlayan); “Balabani, Lavaşa, Nane, Ortakoyi, P̆ai, Kvaşxinci, Açxozli, Axvani, Gurcizeni, Lağubi, Mağluti, Sağlari, Simaoni, T̆aşçimağara, Pandiʒ̆k̆ari, Peʒanʒori, Kokro, Xamzazeni, Cehernemğali, Cumenik̆i, Fidanluği, Asisai, Gegza, Golagza, T̆unya, İsina, K̆oruluği, Mont̆raʒeri, Nodik̆eni, Puksi, Kakaskuri, Kvakçe, Ğalişka, Ğaluça, Ğecidolokʒaperi, ʒ̆oğori, ʒ̆oʒ̆oloni
* Gurupiti (Yeniköy); “ʒ̆alengurupiti, Jilengurupiti, ʒ̆alenxemşilati, Jilenxemşilati, Borgali, Gargadona, Gebironi, Doxmeli, Duduskuri, Duvanişona, Zurgi, İsina, K̆irk̆i, Luk̆umxalona, Luxexeri, Nežepuna, Nobağule, Nok̆alive, Nolivade, Nomk̆yapule, Nosik̆ale, Nopat̆eni, Nokumeni, Nokurdeni, Noç̆ağane, Nt̆raʒeri, Ok̆inçe, Omeritente, Omerişʒ̆k̆ari, Omjore, Omjoreşk̆udeli, Onçxore, P̆orp̆oli, T̆obalonduni, Kvanç̆oreri, Şak̆uçxe, ʒ̆k̆arti, ʒ̆k̆aroşumoni, Ç̆orç̆ona, Cinarezurgi
* Mzuğu (Sulak); “Danžona, Zadixa, K̆arbağu (Şentepe), Met̆askuri, Okura, Senozli, Geçxap̆oni, Zeni, Tesmeşe, Tikme, İdra, İsina, Meşeduzi, Nežona, Oğlik̆oni, Sk̆alağali, Skibazeni, T̆obalaxt̆i, Kvakçe, Şk̆ivazeni, ʒ̆k̆armele, Calepuna, Caşobğe”
*Moʒxora (Kıyıcık); K̆ont̆ive
* Sumla (Sümer); K̆ut̆uniti, Nomarak̆i, Yaiç̆i, Sermeni, Sumlanoğa, Kvaxule, Ğoncoti, Xazara, Baçkağali, Selimi, T̆obaşduzi,
* Rak̆anik̆a (Tepecik); “P̆et̆eskiri, Zebeliti, K̆oloci, Nomandreni, Ç̆açxuri”
* T̆revendi (Derbent); “ʒ̆alent̆revendi, Jilent̆revendi, Bindva, Nap̆eti, Armoini, Delaxmet̆işavla, Gemçvati, Tudenst̆asi, Turkiştudele, K̆urt̆uğali, Nolobeni, Okti, Suconduzi, ʒ̆alenğali, ʒ̆k̆arigza, ʒ̆k̆ark̆uk̆uma, ʒ̆k̆armele”
* Piʒxalasufla (Arılı); “Aile, Bulak̆o, Turnaşavla, K̆adişavla, Cameşavla, K̆uruşavla, Mzaine, P̆azine, Açiğona, Bulizeni, Gargadi, Gelaxunoni, Dadalavla, Diʒxona, Turnazeni, K̆ik̆inaşona, K̆araʒ̆adixa, K̆varbağu, Limxanapuna, Melekteri, Merzeduzi, Mont̆reʒi, Nežona, Nobağene, Nomk̆yapule, Nosiruba, Nopat̆eni, Noxak̆ene, Yobiduzi, Oine, Ombrepeti, Omjore, Ont̆k̆olepe, Oxvame, P̆ap̆uzeni, Jilenmelikteri, Skanderğali, T̆epe, Ust̆axmet̆işlivadi, Kaklapi, Kvalona, Kvarbe, Ğesti, ʒ̆aʒ̆k̆uneri, Xacalişona, Cagvari”
*Piʒxalaulya (Gürsu); “Başkoyi, K̆ancakoyi, ʒ̆ak̆odoni, Bayamişavla, Terzoğlişavla, Lodapeşavla, Paşaşavla, Kurdişavla, Ç̆evatişavla, Boʒona, Gerdosume, Geçit̆i, Goloskuri, K̆ak̆ele, K̆aradaği, K̆vamandixa, Mamandixa, Mont̆reʒi, Nobağule, Nonžğameni, Nora, Not̆oroce, Oine, Omoxale, Omjore, Saʒaxi, Pinarona, Kvanaçini, Kvat̆axeri, Ğonoba, Çaluğuzeni, Çurnağali, ʒ̆k̆armele, Xacoğlişona, Ç̆ink̆amağara”
* Ğayna (Ihlamurlu); “Zenimoşi, K̆alkanli, K̆okvaskuri, Mandremosi (Yemişli), Okura”
• Çuk̆uliti/Abuxemşini (Aslandere); “Meurzena, Oçamreti, Şirğori”
• ʒati (Saat); “Toxumi (Tohumlu), Nežifişavla, Odobaşişavla, Çelengişavla, Ç̆k̆emişişavla, Bak̆i, Beyazali, Golagza, Dogzeni, Dolozeni, Zeni, Temelişi, İbik̆işduzi, İnç̆erepuna, İsina, K̆abilişona, K̆umuşi, Omçananik̆i, Ruba, T̆raşi, Kereçxana, Koseşona, Şenluği”
*ʒ̆upe (Beydere),
* Ç̆anap̆eti (Meyvalı); “Tolimçxvana, K̆aralikoyi, Kibarişavla, Çxant̆ikoyi, Xemşelati, K̆orxona, Mandreç̆veri, Mʒxulizeni, Mğesti, Çarçağani, ʒxembrona”
*Ç̆urç̆ava (Çınarlı); “Andravati (Gökçetaş), K̆ilava (Kilittepe), Savaskiri (Kirazlı), Nomp̆rane, Ç̆enneti, Xok̆ovati, Altunoğlişavla, Berbatoğlişavla, Geduğişavla, Duliʒ̆aşavla, Zorlişavla, Tudenavla, Tuiloğlişavla, K̆ot̆iloğlişavla, K̆ulek̆oğlişavla, Mununişavla, Omeroğlişavla, Osmanoğlişavla, Jinavla, Rizinalişavla, Selimoğlişavla, Pupoğlişavla, Çamangavla, Xachusenişavla, Fanoğlişavla, Amgvaneti, Anžğali, Beşkidi, Genazuk̆i, Golaoba, Elak̆re, Zendidi, Zeni, Zurgi, K̆oloci, K̆oru, Memet̆elişi, Nežmakvala, Nežona, Nolangvane, Nomoxeli, Nosuleni, Noğeceni, Oine, Omjore, Oxort̆ut̆oneri, P̆aç̆andixa, Selamsona, Kvat̆axeri, Kereçxana, Ğaldidi, Çimçiopuna, ʒ̆k̆artiğali, Ç̆ubrona, Xolonidi, Famk̆ude”
*Xara (Hara); “K̆ozmağa, Demirişavla, K̆adepeşavla, K̆avazoğlişavla, K̆aralepeşavla, Memişişavla, Yobişişavla, Ruk̆eşavla, Kitapçepeşavla, Koroğlişavla, Kosoğlişavla, Xocoğlepeşavla, Camek̆ala, Gelaskendi, Genç̆ereri, Doxvaminoni, Duç̆k̆aşa, İsina, Mtutişobğe, Mʒ̆k̆adona, Omoxale, Omjore, Stama, Karmat̆eğali, ʒ̆k̆aromani, ʒ̆k̆aroşumoni”
*Xemşilati (Yaylacılar); “Badurin, Goloskur, Duxan, Mesazlar, Omuxale, T̆açiman, Kokaʒor”
Art̆aşeni (Ardeşen):
* Metisti (Barış Mahallesi); “Ap̆açi, K̆aracaavla, Micgure, Mşkeropunaruba, Çororuba”
*Noğa (Merkez Mahallesi),
* Ok̆ordule (Yayla Mahallesi); “Avlalivadi, Bak̆oğliosmanona, Devrişona, Tudenʒ̆ari, İsina, K̆amaşani, K̆asavati, K̆ula, K̆urt̆iavla, Memeona, Meşeluği, ʒ̆alenona, Micgure, Nolivade, T̆obasti, T̆urçiona, Paʒxape, Port̆ok̆alluği, Şumelevati, Çeşona, ʒ̆aribaşxuri, Cakşişona, Cinilivadi”
* Siati (Baş Mahalle),
*Put̆ra (Bahar Mahallesi),
* Kvanç̆areri (Elmalık); “Badalaavla, Terziavla”
*Ç̆iç̆ivati (Şentepe),
*Cibist̆asi (Yeni Mahalle); “Bainaavla, Tainaavla, K̆ulik̆ançona, Xomopina”
* Furt̆ona (Düz Mahalle); “Roşi, Cesvaraponi”
* Ağvani (Seslikaya); “Avaç̆iavla (Çavuşoğlu Mahallesi), Alik̆iavla (Baş Mahalle), Banik̆iavla (Şeremet Mahallesi), Evit̆eti (Dere Mahallesi), Tudeniavla (Dede Mahallesi), K̆ant̆evast̆asi (Şenyamaç), Moraliavla (Yavuz), Osvaraponi, Cenuk̆u (Türbe Mahallesi), Zurgi, Txirona, Meşk̆amxuri, Mt̆auru, Nonçereni, Noğeceni, Sk̆indona, T̆afaavla, Pertek̆ala, Kvamç̆ita, Kvat̆avli, Kvaşuba, ʒ̆arik̆ala, ʒ̆arinçxuru, Xendeği, Celazeni, Ceğoburi, Cixali, Caurimek̆ap̆inoni, Baç̆i, Maxat̆oba, Cexunt̆oba, Let̆ona, Mʒ̆upona, Mʒ̆umonişk̆ala, T̆obaşk̆ala, Ç̆aç̆aona, Cennemina, Balagina, Xocibadi, Xincitude, Rak̆animele, Xomuyiniavla, Dutxuriruba, Dutxurizeni, Let̆amç̆itona, Kvamç̆udi, Kvaok̆oşk̆oreri, Buna, Kvaoronʒinoni, Karmat̆eruba, Ziyaavla, Cenuk̆uavla, Xaciruba, Ç̆orğuni, Mek̆açoniruba, K̆ulaberiavla, Tubbeavla, Ç̆erona, Nobağule, ʒ̆ariçxuri, Veloğliavla, Çoroğliavla, Sutlioğliavla, Yegenoğliavla, Muftoğliavla, Tersiavla, Xaciavla, K̆urdoğliavla, Çavuşoğliavla, Ceçxasanoğliavla”
*Ağeni (Beyazkaya),
* Bak̆va (Yamaçdere); “P̆ap̆aineti, Rak̆ani, Ğumencaavla, Çimbriavla, Çirağiavla, Xasaniavla, Cancaavla, Cevreriavla, Ap̆aç̆i, K̆aveşk̆ala, Molozeni, T̆obalayla, Çaluğuzeni, Furt̆onaabca, Kvaniʒ̆aruba”
* Dutxe (Tunca); “Zendi do Ç̆irina (Ortaada), Nobağule (Konak), Perteti do Çurdoğliavla (Düz Mahalle), T̆axori, Xalik̆ana (Şenyuva), Xok̆ovati (Esentepe), Celaisk̆uri (Kirazlık Mahallesi), İsina, K̆ant̆ivati, Livadik̆udeli, Omcorerak̆ani, Onamosi, Oşk̆enanionamosi, Oca, P̆oğona, Rubameleniona, Çerkinizeni, ʒ̆arikşe, Fetaavla, İprikçeşi, Ç̆arxirak̆ani, Ç̆umayida, Depanirak̆ani, Goktoni, Ğalatik̆ona, İnt̆ori, Kvayti, Lardivati, Mandreruba, Mğesti, Movri, Mulona, Muxudoni, Nanç̆eri, Neknari, Nok̆ot̆ule, Nolivade, Txirona, Omç̆apule, Omjvabule, Rak̆animele, Sidere, Şaşk̆eni, Şoraxi, Terteti, Zirzeni”
*Zenimosi ( Yurtsever),
* Timisvati (Köprüköy); “Mit̆ati, Çerana, Betiçoi, Xincip̆ici, Bulizeni, K̆uk̆loma, Notena, Nolivade, Ğulivati, Çeranazeni, Biliona, Golamturi, Dididaği, Elap̆ici, Vula, Livadik̆udeli, Meoruba, Norigunže, Operidaği, T̆ask̆uri, Poğarina, Karmat̆eruba, Kvamʒxeni, Kvamʒ̆k̆uli, Şainik̆aya, ʒ̆alelivadi, Ç̆eç̆auça, Xamilivadi, Xebağu, Celaboni, Celazeni, Celaxunoni, Cilemona”
* Tolikçeti (Duygulu); “Aleksoğlepe, Francoğlepe, Abaşinaona, Vask̆ilisk̆uri, Vula, Zurgi, K̆isulaona, K̆unuxiona, K̆ufezeni, K̆inya, Nosik̆ale, Ç̆exuona, Cemʒ̆omilu, Fişnaona”
* Maxat̆oba; “Gzaʒ̆ale, K̆aracozona, Çibariavla, Cefilit̆e”
* Mexeniti (Şenyurt); “Ot̆obaşe, Yoviti, Molaç̆veri, Ok̆omç̆irada, Bağuk̆uçxe, Nok̆uk̆are, T̆obakʒaperi, K̆ap̆ula, Onžinapu, ʒ̆ariti, Nouržene, Nok̆ak̆it̆e, Mtutiʒ̆ameri, Mʒ̆uruba, Mç̆onona, Noç̆eproni, Onçxure, Mek̆isk̆iri, Kurişepxe, Lik̆udi, Kurişobğe, Baç̆izurgi, Kvat̆axeri, Oxvamurak̆ani”
* Mut̆afi (Gündoğan); “Berxa, Veisiavla, K̆aniavla, K̆arosmanoğliavla, K̆uleciavla, Selimoğliavla, Çeliğiavla, Cencaloğliavla, Arap̆ina, Bak̆amandre, Baç̆i, Boyenžğemi, Godixa, Golagza, Dağiona, Dove, Zumadi, Merzek̆udeli, Molaçveri, Nobağule, Nop̆açeni, Nosveni, Nosine, Noprinzeni, Onʒark̆u, Ğecek̆ule, Çubrididi, ʒangiloni, Ç̆orç̆ona, Tişiʒ̆ari, Noçambre, P̆laç̆i, Sifadixa, Onçxure, Nokarmayeni, Binexona, Mç̆onona, Xarat̆i, Bauruba, P̆int̆oavla, P̆it̆acari, Patarat̆i, Omcore, Çereçxana, Fadinalivadi, ʒ̆ask̆uri, ʒ̆ask̆urinaona, Mtutona, K̆onağiavla, Mbulona, Xamzoğliavla, ʒ̆ik̆urina, Nuk̆umxona, Flamuriona, Kvaʒiʒilona, Ç̆arğuni, Xamiona, K̆inçiona, Opanʒu, K̆orzati, Ferxat̆i, Pirigiavla, Beşk̆eti, T̆uzxana, Meradaği, Puksona, Nezigamaç̆veri, Txiriot̆axu, ʒiprona, Melenizeni, Molenizeni, Zilamacurci, Oxvame, Namazakva, Beçarona, Abaşona, K̆asimoğlona”
*Noğeceni (Manganez),
*Yanivati (Bayırcık); “Dobira, Tudeniavla, Ciniavla, Doxvamu, Tamlona, Tudenzeni, Txirona, Mşalina, Omrona, Rak̆animele, Skinda, Ç̆arğuni, Ç̆ubrona, Cinona”
*Omcore (Güney); “Amatipxeavla (Tepe Mahallesi), Axmet̆epeavla, K̆arbapeavla (Düz Mahalle), K̆ork̆ot̆epeavla, Mşkerona (Kumarlık Mahallesi), Şabanepeavla, Çukurepeavla, Xaciavla, Asutixa, Baʒ̆aona, Bulik̆omati, Donik̆eti, İsina, Memişixasanona, T̆op̆ona”
*Oce (Yeniyol),
*P̆alivati (Sinan); “Bibiʒ̆aavla, K̆adioğliavla, Nizamiavla, Selimiavla, Kağanaavla, Cileniavla, Abjap̆ici, Alik̆izeni, Amedoğlona, Bocena, K̆orzati, ʒ̆aritoli”
* Salonçe (Armağan),
* Sifati (Pirinçlik); “Zurxa, K̆oda, Mamala, Xaşimiavla”
* Pilergevati (Akkaya); “K̆ak̆aliavla, K̆arak̆urçiavla, K̆arap̆et̆iavla, Merzeavla, Mollak̆asimavla, Mcveriavla, Yusufoğliavla, P̆arip̆aavla, Şemlaavla, Xasaavla, Zayna, Timk̆ule, K̆avezeni, Livaʒ̆ari, Meleniavla, Noğeceni, Nombane, Oxvame, Sitori, Subaxçe, T̆ağanisirt̆i, ʒ̆alekteri, Ç̆uburdidaği, Cinlivadi”
* Ğera (Işıklı); “Bağuk̆uçxe, Makvaliguri, Nop̆romule, T̆at̆uona, Roiʒine, Alağaavla, Onžinapu, Gupi, Baç̆i, Nonç̆eroni, K̆ik̆iya, Oʒangiloni, Ç̆ask̆uri, ʒxenimeolapuri, Kvasenduği, Kvanoğamisa, Gola, Zabaavla, Meyoç̆veri, Mcakçoni, Lok̆a, Kasavati, Noprinzeni, ʒ̆aroşume, Çeçxurona, ʒ̆arik̆ap̆ula, Axmeriavla, Seydoğliavla, Gunženoğa, Nocağeni, Deliavla, Mahaniavla, Mʒ̆iriavla, Xanʒ̆aavla, Lik̆udiavla, Karmat̆eavla, Tumbi, Nonʒ̆orale, Nok̆ak̆it̆e, Kvamurgi, Let̆amç̆ita, Tolimçxona, Nouržene, Yapazona, Saatç̆indaği, Kvamangana, Kvamek̆ap̆inoni, ʒ̆aritoli, ʒ̆aribaçxuri, Xacamet̆iavla, Yak̆ubiavla, K̆uç̆uğaliavla, Tantuavla, Axmeriavla, Seydoğliavla, K̆afk̆amaliavla, Pirpiloğliavla, Omeroğliavla, Çeleşoğliavla, Yanuğiavla, K̆araxasaniavla, Memişoğliavla, Mollamurtazaoğliavla, K̆onağiavla, K̆alyonciavla, Memişinaavla, Çebiavla, K̆asimoğliavla, Batumoğliavla, Kotoğliavla, K̆aroğliavla, Xat̆oğliavla”
* Şanguli (Doğanay); “Andoğliavla, Aliʒ̆ona, Buna, Zanuruba, İslamiavla, Memişoğliavla, Mʒxulixombula, Nomandreni, Çibaroğliavla, Cameavla, Boşnağiʒ̆ari, Bulicet̆axeri, Bunamandre, Gamantxoreri, Gamarak̆ana, Zenginiruba, Zurgi, Tentarak̆ani, Tudezeni, İniʒ̆ari, İsina, Nizali, Nok̆araveni, Nopat̆eni, Yobiona, Omcore, Sk̆uroxombula, Uriaçe, Karmat̆egolagza, Kvat̆axeri, Ğrunk̆şiruba, Ç̆arğuni, Çelti, Çilisa, Cinrak̆ani”
* Žğemi; “ʒ̆alenižğemi, Cilenižğemi”
*ʒ̆alenižğemi (Aşağıdurak); “Muşk̆ala, Ç̆axi (Kirazlı), Ç̆irixinci, Cixali (Düz Mahalle), Binciliavla, Davitiavla, K̆ulaberiavla, Nizamiavla, Yağiciavla, Ofliavla, Sarabiavla, Xut̆t̆iavla, Brak̆aavla, Langonepeavla, Unciavla, Çunguşiavla, Çauşoğlepe, Civaavla, Baliʒ̆aavla, Demirt̆aşiavla, Mamut̆iavla, Mevludiavla, Cileniavla, Abjap̆ici, Ap̆t̆ezeni, Bainoğlizeni, Derengola, Dobira, Zizeni, Tabilimeşe, Tabiliruba, Topalicelagza, Tudenlivadi, Tudenoşvaju, Txombona, İsiluği, İsina, K̆aralivadi, Lemşona, Let̆antxoru, Lorigunže, Melelivadi, Melenk̆ale, Ngola, Nezmononi, Noberge, Ont̆olopu, Onşxure, Oranʒ̆inoni, T̆ap̆rik̆e, T̆urçimeogza, Kvamsk̆ubu, Kvamʒ̆uli, ʒ̆alengola, ʒ̆arik̆op̆a, ʒ̆arimangana, ʒ̆arinteli, ʒ̆arini, ʒ̆ariya, ʒ̆arikşe, Ç̆anç̆axona, Ç̆urbona, Celazena, Cilenigola, Cinioşvaju, Corcona”
* Cilenižğemi (Yukarıdurak); “Baçivati, Dobira, Zimati, Tudezeni, K̆itizeni, Nok̆apte, Omcore, P̆ulaç̆i, T̆obari, Kvadidi, Kvazeni, Kvaşuba, Ç̆orç̆ona”
* Ç̆umaida (Eskiarmutluk); “Goktoni, Sidere, Şaşk̆eni”
* Xocibati (Akdere)
Vija (Çamlıhemşin):
* Abiçxo (Köprübaşı),
*Mek̆aleskiriti (Dikkaya); “Beica, Golazeni, Zibari, K̆inya, Meleniçoi, Naxra, Cileniçoi, Setariavla, Seferimezre, T̆ask̆uri, ʒanamezre, Xincip̆ici, Ceçelumu, Anamorderi, Ağanilevadi, Buğuzeni, Binezona, Gamak̆udela, Gamarak̆ana, Damlivati, Zenimosi, Tudelevadi, Txombugamagza, İsina, K̆odak̆ap̆ula, Meleavla, Olast̆reji, Olimxone, Omcore, Oşvaju, Selimilevadi, T̆ask̆uzeni, Kaçidixa, Kvadidi, Ç̆emunalevadi, Xaliçona, Xandaği, Xunduzilevadi, Cinilevadi”
*Mʒ̆anu (Topluca); “Badgina, K̆olenizeni, K̆ot̆unadixa, Namandreni, Partina, Ğerevati, Çerana, Cinopa, Bet̆evat̆a, Botronca, Eozena, K̆amp̆arona, K̆urik̆ast̆a, Maselevati, Kvak̆ari, Celevat̆a, Tudelevadi, Meloxori, Nezepona, Nosik̆ale, Omcore, Çotovati, ʒ̆ada, Ç̆orç̆ovadixa, Nok̆irk̆eni, Cexunoni, Saridixa, Masarona, Didiruba, Zist̆o, Oroç̆e, K̆ok̆luxi, K̆omat̆i, P̆inç̆u, Çetek̆alivi, Dortini, Sayakt̆uri, Nozona, Lelvani, Met̆avli, Golazeni, Taʒ̆ik̆eri, Limboʒona, Txirona, Nobağule, Didacelaperi, ʒ̆ariğuli, Ziborçi, Xulinta, Noxvemi, Karmat̆eruba, Ciniceʒ̆omilu, Tudeniceʒ̆omilu, Demiriʒ̆ari, Bucğiʒ̆ari, K̆urk̆ulaʒ̆ari, Kunuoruği, Tudenixaviʒ̆i, T̆alazeni, T̆asiʒ̆ari, Kvat̆axeri, Mʒxulizeni, K̆irsula, Ç̆aç̆axona, Çopunimeşe, İst̆erona”
* Komilo (Muratköy); “Tolikçeti, Lazivati, Onçxure, P̆ip̆eriti, Cinopa, Babadaği, Zurgi, İsirluği, Lat̆ombru, Oç̆inaxe, Kvamurgi”
* Ğvandi (Çayırdüzü); “Tudeniçoi, K̆arap̆inaona, K̆aç̆enevati, K̆ok̆ovati, Yağiciavla, Oxoriceç̆veri, Sk̆urdi, Ğorisk̆urdi, Ç̆ilaxi, Çoyepemelenk̆ale, Çurdiona, ʒxemrona, Akra, Didiruba, Dolot̆axu, Evrezeni, Hiprona, İsina, Kvayti, Mxuşk̆ala, Mxvena, Omot̆e, P̆et̆revati, P̆izmalivadi, Tudenilivadi, Xasaona, Xut̆işi”
* Furt̆unaşi jileni oput̆epe; “T̆ezina, Mak̆revisi, Kiuşiva, Çinçiva, Mollavesi, K̆olona, Meidani, K̆obuca, Çat̆i, Eleviti, Varoşi, K̆aleibala, Verşenbegi, Xala, Mik̆ronk̆avaği, Livik̆ç̆ak̆isli, Kesmanmenevari, Golaboga, Canutdobira, Canuti, Xolco, İlica, K̆avrani, Balakçori, Akrak̆, İnt̆k̆ari, Ongole, Sano, Cixve”
* K̆açk̆arişi oncvinalepe; “Abuʒori, Dastavi, Didigola, Didizuğa, Turilevcari, K̆omati, Moğonarak̆ani, Nozona, Ombole, Sataple, Sevri, Sanduği, T̆aʒik̆eri, Karmat̆edololast̆reri, Kvaburç̆uli, Çauşiʒ̆ari, ʒirpona, ʒ̆aleningola, ʒ̆aleniceçelumu, ʒ̆aribaçxuri, ʒ̆arik̆ançeni, ʒ̆ariğuli, Xamip̆iji, Cileningola, Cileniceçelumu”
Atina (Pazar):
* Devrişi (Gazi Mahallesi),
* Duduvati (Güzelyalı Mahallesi),
* Tudenibulepi (Kirazlık Mahallesi),
* K̆uk̆ulati do Larozi (İkiztepe Mahallesi),
* Noğa (Merkez Mahallesi),
* Noğadixa (Cumhuriyet Mahallesi),
* Kvakçe (Beyaztaş Mahallesi),
* Şileriti (Soğuksu Mahallesi),
* Cinibulepi (Zafer Mahallesi); “Eyubiavla, Terziavla, Tonialiavla, İmşiriavla, Maminaavla, Samseavla, Ç̆at̆uriavla, Cameavla, Cancaavla, Bergaliavla, Monoroba, Ok̆inçive, Karmat̆eğali, Çai, Çurdaliavla, ʒ̆inoroba, Fevzulaona”
* Avramiti (Güney); “Eyusirt̆i, K̆amberik̆oda, Mevlendixa, Nap̆e, T̆oxt̆eavla, Tairik̆oda, ʒ̆iginiavla, Ç̆eğazeni, Mulaç̆iladi, T̆axeri, Çarbazeni, Xaç̆isirt̆i”
*Aranaşi (Darılı); “Arak̆ani, Bailivadi, Baxadariavla, Goragaderi, Emtume, Mençoona, Nebiğali, Nezore, Oruba, Çinari, Oşk̆urizeni, Oxorilivadi, P̆aʒ̆eostulina, Salamsona, Saramet̆i, Çeremitxana, Çeremitxaşdaği, ʒ̆ap̆alağali, ʒ̆ariti, Xanžiğali, Xist̆ona, Xocaalilivadi, Xocoğliavla”
* Apso (Suçatı),
*Açaba (Bucak),
*Başkoyi (Başköy),
*Bogina (Tektaş/Şendere),
*Dat̆ivati (Handağı); “Bilaliavla, Devrişoğliavla, K̆uşamediavla, Lalaxi, Melayva, P̆ap̆uç̆iavla, Şaraboğliavla, Xuk̆aniavla, K̆axuruba, Zurgi, Xandak̆a, ʒ̆aristi, Oxvame, Çeleʒ̆ipri, Nasivati, Cegza, Nolivade, Tudezeni, Maçxa, Baç̆i, Nežinaʒ̆ari, Libalinaona, ʒ̆iprizeni, Tibuç̆ik̆omat̆i, Dolozena, Nomsfeni, Pavricet̆omaloni, Omcore, Mç̆onona, Bemuona, Baynaziona, ʒ̆aritoli, Curdulizeni, Çiliserak̆ani, K̆iblerak̆ani, Rubarak̆ani, Omç̆apule, T̆aminç̆o, K̆ayineti, Dove, Kvauça, ʒ̆arik̆udeli, Mʒ̆oruba, Nopat̆eni, Sarap̆eni, Ğviniruba”
* K̆uʒ̆uma (Hamidiye),
*Veneği (Örnek),
*Zanati (Derinsu),
*Zeleği (Balıkçı),
*Tordovati (Sivrikale); “Eyubisirt̆i, Mollak̆asimgolayona, Urmelepe, Pangupe, Ğazigolayona, Çuçuk̆epe, Bilonʒona, Burğuna, Gamaç̆veri, Tamiati, Noğap̆et̆i, Noğaceni, Nuk̆ugunže, Orç̆epe, P̆alaavla, Çangati, ʒipuba, ʒxot̆una, Ç̆oruna, Xerk̆iʒ̆ale, Xuseavla”
* İlast̆asi (Yemişli); “Kvacenç̆areri”,
* K̆it̆ati (Aktepe); “Alağape, K̆ust̆ape, Yangunepe, Baç̆i, Mançxot̆i, Muʒ̆anak̆oru, ʒ̆arini, ʒ̆ip̆ula, Ç̆et̆ava, Xaç̆i”
* K̆osk̆ovati (Hisarlı); “Alik̆oğli, Biniʒ̆a, Ek̆va, Eçek̆a, Xalit̆epe, Ağak̆oru, Elena, Zelena, Luğigolayona, Morderona, Ombruna, P̆iast̆oni”
* K̆ost̆anivati (Dernek),
* K̆uzik̆a (Elmalık),
* Lamğo (Yk̆cehisar); “Bayaminape, Tisuzepe, K̆alyoncepe, Mutinape, Xacoğlepe, Cğanivati, Eksaruğe, Livadik̆udeli, Onalivadi, Jilenilivadi”
* Mamak̆ivati (Irmak); “Bompona (Kaynaklı), Demircoğliavla, K̆aboğliavla, Paçilati (Ardaklı), Ç̆eriavla (Adaklı), Cerecivati, Ak̆rana, Gamarak̆ana, Dolozena, Eşedurak̆ani, Zenididi, Txombona, K̆op̆aliceninteri, Makvalona, Melenk̆alena, Mosik̆alena, Nozak̆ik̆e, Nomsveni, Nop̆at̆eni, Noç̆alimle, Osmanalizeni, Rak̆animele, Rubap̆ici, Sarap̆eni, Seferoğliona, T̆uk̆uona, Kvauça, Kvakçe, Çerana, ʒ̆arip̆ici, ʒ̆arişume, Xociva, Cedai, Cundurizeni, Argunicet̆axeri, Melenk̆ale, Osp̆iride, Xaydariona, Cenç̆vena, Nozak̆ik̆eğali, Noç̆alimleğali, Pinçoronağali”
* Meleskuri (Ortayol),
• Melyati (Merdivenli); “Balabani, Adabucaği, Ardine, Arnusati, Aşiğinaona, Timerduxa, K̆ark̆aloni, Memişindaği, Not̆ik̆ane, Orubak̆ale, Orʒona, Orubamele, Oşk̆enalizeni, Karmat̆eğali, Ç̆ubruna, Xocazeni, Cennetiʒ̆ari, Cuneli”
* Mermanati (Akbucak),
* Mesemiti (Topluca),
* Noxlamsu (Yavuz/ Hasköy),
*P̆ap̆ati (Papatya),
* P̆ap̆ilati (Sessizdere); “Bat̆mazi, Bilali, K̆arxane, Nasivati, Nasufiavla, Nebioğliavla, P̆ap̆ucepeşiavla, Pialeavla, Ğut̆eavla, Çukuriavla, Ç̆oç̆onaavla, Alipaşanalivadi, Astarak̆ani, Ağemina, Demirinazeni, Emineona, Zurgi, Tatimbara, Tudenilivadi, İniʒ̆ari, K̆aravati, K̆omat̆ina, K̆urt̆ivuri, Mak̆izeni, Muradoğlizeni, Seferiona, P̆ap̆unaona, Sakvariti, Salamsona, T̆obalamgvani, T̆op̆izeni, T̆uxaliona, Piruzizeni, Karmat̆elivadi, Karmat̆eğali, Ğuşuruba, Çxak̆ana, ʒarak̆ani, Ç̆orona, Ç̆ubunak̆aya, Ç̆ubritude, Camelivadi, Ceşk̆vaperi, Himuk̆ale, Fafunaona, Badaʒ̆ari”
* Sap̆u (Ocak); “Balaxiavla, K̆ayt̆azinaavla, Muft̆oğliavla, Balağabaç̆i, Mcvabulona, Nobacene, Omcore, Çilise, Xamamina”
* Sitori (Kayağantaş),
* Sk̆efenivati (Sivritepe),
* Suleti (Dağdibi),
*Surminati (Kuzeyce); “Emba, K̆amp̆arona, Leçere, Mtutionžere”
* T̆alvati (Tütüncüler); “Anapuri, Ç̆ebamçxuna, Ç̆iladi, Dixak̆vata, Dologza, Elagza, İst̆uruna, Kat̆ori, K̆andğuna, K̆ikidi, K̆ok̆atriğa, K̆usp̆i, Kofeti, Kvamokti, Kvamule, Lomandene, Mç̆imadixa, Mç̆oni, Mecguruba, Mguleti, Molanç̆o, Mzumexuna, Nezixangari, Nopat̆ene, Ok̆ont̆aluri, Omcore, Onç̆xure, Oşoşoroba, Pat̆iç̆iladi, P̆ozoni, Semt̆eti, Skenderi, Skinduna, T̆abalamgvani, Xanati, Yiç̆oçi”
* Ğulivati (Şentepe),
* Çingiti (Uğrak),
* ʒ̆uk̆it̆a (Derebaşı),
* Xak̆u (Şehitlik); “Daylaneavla, Doninç̆eriavla, K̆araliavla, Samseavla, Cameavla, Adaʒ̆ari, Dologza, K̆arak̆aşiona, K̆araʒ̆aona, Let̆amç̆ita, Monç̆aliavla, Xak̆uruba”
* Xanç̆k̆uni (Alçılı),
* Xaç̆ap̆iti (Subaşı),
*Xotri (Kocaköprü),
* Xudisa (Kesikköprü); “Demircoğliavla, Manceavla, Poyraziavla, Şiroğliavla, ʒvit̆i, Arak̆ani, Nobağule, Omjore, P̆laç̆i, Katrağa, ʒ̆ariavla, Xuxaste”
*Xunari (Aktaş),
* Cabati (Sulak); “Buna, Liğat̆a, Noğaceni, Opsidi, P̆rinzuna, Kvanʒxeni, Çurdiduzleme, Celagza”
* Cacivati (Akmesçit); “Xoşneşinavla, Tik̆amunduli, Onçxura, ʒ̆aricexuneri, Xincati, Omsumaleğali”
*Cigeture (Boğazlı)
Ruslar’ın
Kafkasya’da hakimiyet kurmalarından sonra; 1877-782 Osmanlı-Rus
harbinden sonra ve 16 Mart 1921 Türk-Rus anlaşmasından sonra, Türkiye sınırları
dışında kalan ve otokton oldukları bölgelerden kitlesel olarak göç eden
Lazlar, Türkiye’nin batı bölgelerinde de kitlesel olarak yaşamaktadırlar. Bu
yerleşim bölgelerinden bazıları da şunlardır3:
Bolu:
Akçakoca (Merkez), Düzce
(Konuralp), Ballar, Kabalak (Lazhamidiye), Osmanca, Suncuk (Lazsuncuk),
Şekerpınar (Lazşekerpınar), yayla (Lazşerefiye), Yazlık (Lazyazlık).
Bursa:
Gemlik (Merkez), Katırlı.
İstanbul:
Beykoz (Merkez), Dereseki, Kaynarca Mah., Üsküdar (Merkez),
Reşadiye, Yalova (Merkez): Akköy, Kadıköy, Kurtköy, Safran (Paşaköy),
Üvezpınar, Delipazar, Kaplıca, Çınarcık, Ortaburun.
Kocaeli:
(Merkez): Çubukluosmaniye, Suadiye (Çepni), Derbent, Maşukiye, Kestanelik,
Karamürsel (Merkez): Altınova, Çamçukur, Güzelyalı (Ereğli/ Güzelkıyı),
Osmaniye (Uzundere), Safiye (Çiftlik), Suludere, Yalakdere, Senaiye (Başkiraz).
Sakarya:
(Merkez): Çaybaşı, Yeniköy (Lazçaybaşı), Değirmendere, Karataş, Akyazı
(Merkez): Hasanbey, Kazancı, Dokurcun, Kayabaşı, Karapürçek, Hocaköy, Geyve:
Doğançay, Maksudiye, Hendek (Merkez): Kocadöngel (Kocatöngel): Sapanca
(Merkez): Akçay, Balkaya, Dibektaşı, Erdemli (Ulviye/ İstanbuldere), Fevziye,
Hacımercan, İkramiye, Kurtköy, Memnuniye, Şükriye, Selamiye.
Zonguldak:
Bartın, Amasra, Çakrazova.
Türkiye’de güncel, etnik veya
linguistik esaslara dayalı bilimsel ve sağlıklı veriler bulunmadığından,
Türkiye’de ne kadar Laz bulunduğu, anadili ve ikinci dili Lazca olan insanların
gerçek sayılarını verebilmek güçtür. Ancak çeşitli dönemlerde yapılan ve
linguistik anlamdaki veriler aktarılabilirse de, bunların kesin veriler
olduğunu söylemek mümkün değildir.
V. Cuinet, La Turquie D’Asie4
adlı çalışmasında, Lazistan Sancağı’nın nüfus yapısı hakkında şu istatistikî
bilgileri vermektedir:
Laz Müslüman: 138.820; Rum Ortodoks:
16.000; Ermeni Gregoryan: 5.000, Ermeni Katolik: 100, Latin Katolik: 40,
Yahudi: 40, Toplam: 160.000.
Yeri idari tasimatları ve ilçeleri
de gösteren 1927, 1935, 1940, 1945, 1950, 1955, 1960 yıllarına ait nüfus
verileri ise şöyledir5:
1927 yılında: Rize (Merkez): 99.724,
Pazar: 41.626, Hopa: 30.157, Toplam: 171.507.
1935 yılında: Rize (Merkez):
111.084, Pazar: 48.757, Hopa: 35.818, Toplam: 195.659.
1940 Yılında: Rize (Merkez):
120.411, Pazar: 52.353, Hopa: 35.501, Toplam: 208.265.
1945 Yılında: Rize (Merkez):
110.446, Pazar: 51.483, Hopa: 35.246, Toplam: 197.175.
1950 Yılında: Rize (Merkez): 71.830,
Çayeli: 36.170, İkizdere: 19.012, Fındıklı: 11.260, Pazar: 54.500, Hopa:
27.198, Toplam: 219.970.
1955 Yılında: Rize (Merkez): 79.927,
Ardeşen: 17.981, Çamlıhemşin: 9.326, Çayeli: 33.061, Fındıklı: 11.467,
İkizdere: 17.380, Kalkandere: 12.280, Pazar: 30.545, Arhavi: 13.293,
Hopa:14.877, Toplam: 240.137.
1960 Yılında: Rize (Merkez): 97.236,
Ardeşen: 20.784, Çamlıhemşin: 10.245, Çayeli: 39.498, Fındıklı: 13.000,
İkizdere: 19.890, Kalkandere: 14.746, Pazar: 34.148, Arhavi: 12.393, Hopa:
16.409, Toplam: 278.349.
1965 nüfus sayımına göre; Devlet
İstatistik Enstitüsü’nün kendi tanımlaması olan İslam Azınlık Dilleri başlığı
altında verilen istatistiki bilgiler ise şöyledir6:
1965 Nüfus sayımına Göre nüfusun
anadillere göre dağılımı (DİE) (kişi)
ANADİLLER EN İYİ KONUŞULAN İKİNCİ DİL
Türkçe
28.289.680
İSLAM
AZINLIK DİLLERİ
Abazaca
4.563
7.836
Acemce
948
2.175
Arapça
365.340
357.058
Arnavutça
12.832
40.688
Boşnakça
17.627
37.237
Çerkesce
58.339
55.030
Gürcüce
34.330
48.976
Kürtçe
2.219.502
1.752.858
Kırmanca
45
313
Kırdaşça
42
110
Lazca
26.007
59.101
Pomakça
23.138
37.010
Zazaca 150.644
112.701
DİĞER
AZINLIKLAR DA EKLENDİĞİNDE TOPLAM
31.391.421
Devlet İstatistik Enstitüsü’nün bu
verileri, Lazlar’ın kitlesel olarak yaşadıkları bölgelerdeki ve diğer
yörelerdeki nüfusları göz önünde bulundurulduğunda sağlıklı gözükmemektedir.
Dipnotlar
1 . İuri Sixaruliže ,
“Ç̆aneti” (“Lazeti”)- 1, Batumi 1977/ იური სიხარულიძე, "ჭანეთი" (“ლაზთი”), ბათუმი, 1977; Guram K̆art̆ozia, Lazuri T̆ekst̆ebi II, Gamomʒemloba
“Meʒniereba”,1993, Tbilisi/ გურამ კარტოზია,
"ლაზური ტექსტები- II," გამომცემლობა "მეცნიერება, 1993, თბილისი. Ayrıca
bkz. Esat Sarı, Lazca Yer Adları, Mjora-Lazepeşi Nena, Sayı 1, Kış 2000.
2.
Bedri Habiçoğlu, Kafkasya’dan Anadolu’ya Göçler, s.91, Nart Yayıncılık,
İstanbul, 1993; Türk Ansiklopedisi (Lazlar maddesi), Cilt 22, s.498, Milli
Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1975.
3. Peter A.Andrews, Rüdiger
Beninghaus, Ethnic Groups In The Republic Of Turkey, s.429-433, Weisbaden:
Reichert, 1989.
4. V.Cuinet, La Turqie D’Asie,
s.119, Paris, 1892. Aktaran: Dr. M. Tevfik Tarkan, Rize ve Hopa Yöresi Coğrafi
Etüdü, s.12, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum, 1973; Bkz.: Fuat Dündar,
Türkiye Nüfus Sayımlarında Azınlıklar, Doz Yayınları, İstanbul, 1999.
5. M. T. Tarkan, a.g.k. s.13-14.
6. Nergis Bozkurt, Müslüman
Azınlıklar Kendi Dillerini Konuşmak ve öğretmek istiyorlar, Tempo, Sayı 31, 29
Temmuz- 4 Ağustos 1990.
Faydalanılan
Kaynaklar/ Önerilen Okumalar: “Lazlar”, Birikim
Sosyalist Dergi, sayı 71-72, Mart- Nisan 1995, Birikim Yayıncılık, İstanbul;
“Kafkasyadan Karadenize Lazların Tarihsel Yolculuğu”, Çiviyazıları Yayınevi,
1997, İstanbul; “Dil Tarih Kültür Gelenekleriyle Lazlar” 1. Baskı, Sorun
Yayınları, 2000; 2. Baskı, Belge Yayınları, 2014, İstanbul
(Güncel
fotoğraf ve harita kaynakları: wikipedia, sites.google.com/site/georgiaconfliqt,
agenda.ge, azizyardimli.com, tanridag-yolcusu.tumblr.com,
theculturetrip.com/europe/Georgia, www.kirmizilar.com,
ozhanozturk.com,vikipedi, kolkhoba.org, finchannel.com,
ortodokslartoplulugu,hürriyet gazetesi, karagoz.net, Lazca.org, lazi kültür
yayınları)
Ali İhsan
Aksamaz
aksamaz@gmail.com
https://www.kitapyurdu.com/yazar/ali-ihsan-aksamaz/367.html
