“Teknolojiyi de kullanarak başarı olacağız!”
(Ön açıklama: Bugün de bir
misafirim var. Bugünkü misafirim Ayşe Pişkin. Ben
kendisini 2012’den beri tanıyorum. (Ç.H.İ.) Çerkes
Hakları İnisiyatifi, bir Çalıştay düzenledi, 2012’nin
Şubat 25- 26’sinde. Ben de oradaydım. Ayşe Hanımı oradan tanıyorum.
Öyle hatırlıyorum. Sonra Ankara’da karşılaştık,
14 Ağustos 2014’de. Ayşe Hanım da, ben de (Ç.D.P.) Çoğulcu Demokrasi
Partisi’nin 34 kurucusundan ikisiydik. Daha sonra Ayşe Hanım, 7 Haziran 2015
Seçimlerinde Düzce’den bağımsız milletvekili adayı idi, ÇDP’den. Ben de
İstanbul 2. Bölgeden adaydım. Ayşe Hanım, Çerkes Aydınlarından ve
çeşitli derneklerde kimliğini, anadilini yaşatmak için canla-başla çalışıyor.
Ayşe Hanım ile bir söyleşi yaptım. Bu, söyleşinin metni. (Ali İhsan
Aksamaz, 24. XI. 2018)
+
Ali İhsan Aksamaz:
Ayşe Hanım, biliyorum, Kafkasya (Çerkesya) muhacirlerindensiniz. Daha doğrusunu
söyleyelim; Kafkasya’dan sürgün edilen Çerkes ailelelerinden birinin
çocuğusunuz. Kaçıncı nesildensiniz, Türkiye’ye yerleşen? Kafkasya’da da köyünüz
var mı? Varsa, adı nedir? Siz nerede doğdunuz? Bugünkü köyünüzün adı nedir?
Eski Çerkes soyadınız var mı? Varsa, lütfen söyleyin.
Ayşe Pişkin: Çok teşekkür ederim, Ali İhsan Bey. Ben de sizi
tanımaktan büyük mutluluk duyuyorum. Sizi Öncelikle bir vatandaş, sonra da aynı
amaçlar için ayrı kulvarlarda koşan bir yoldaş olarak yakın hissediyorum. Buna
duygudaş demek istiyorum. Farklı kültürlere sahip, kültürlerimizin kaybolmaması
ve geleceğe taşınması için çırpınan nice insanlardan ikisiyiz.
Ben, sizin de ifade ettiğiniz gibi,
Kafkasya’dan sürgün edilen atalarımızın 3. Nesil torunuyum. Doğrusunu söylemek
gerekirse, dedemin tam olarak nereden geldiğini bilmiyorum. Ben dedemi
göremedim. Tahmin ve araştırmalarıma göre Karadeniz’e kıyı olan Soçi
bölgesinden. Atalarımız, çektikleri acıları evlatlarına hiç anlatmamışlar. Hiç
aktaramamışlar. Dedem 7-8 yaşlarında, aileden tek kalan erkek kardeşi
ile Samsun’a çıkmışlar. Yerleşim plânına göre, kardeşleri
ayırmışlar. Dedem Düzce’ye gelmiş, kardeşi de Samsun da kalmış. Bir daha hiç
görüşememişler. Dedem, hafız olmuş ve değişik köylerde görev yapmış. Babaannem
ile evlendikten sonra, benim doğduğum köye gelmişler.
Köyümüz, Çerkeslerin ilk
konakladıkları 45 haneye sahip Siyokoğlu Köyü dür. Ben burada
doğdum. Köyde herkes Çerkesçe konuyordu. Dolayısı ile ben de, önce Çerkesçe
konuştum ve sonra Türkçe’yi öğrendim. Dedemin sülâlesinin adı Khamtokht’ur. Soyadı kanunu çıktıktan sonra Pişkin olmuş. O zamanlar akraba
ve aynı sülaleden olanlar mümkün olduğu kadar aynı soyadını almışlar. Ben
hala Khamtokh kızıyım. Kızlar, hep
baba sülalesinin kızıdır.
Ali İhsan Aksamaz:
İlk, orta ve diğer okulları nerede okudunuz? Okuldan sonra ne işler
yaptınız? Şimdi emeklisiniz. Öyle biliyorum. Çocuklarınız var mı?
Ayşe Pişkin: İlkokulu, doğduğum köyde Siyokoğlu ilkokulunda okudum.
Okulumuz merkeze bağlı, zamanında, Fransızca ve Farsça eğitim veren ünlü bir
okulmuş. Çevredeki tüm köylerin çocukları bizim okula gelirlerdi. İki
dershanesi, bir öğretmen o ve teknik odası, bodrumu olan güzel bir taş binaydı.
Şu anda tarihi eser bünyesinde, yenilenmesini bekliyor. Beş kişilik
sınıfta, sıramı paylaştığım arkadaşım Laz Ali idi.
İlkokulu bitirdikten sonra, okuma
arzumun önüne geçmeyen ailemi bırakarak yatılı olarak İstanbul’a geldim. Birkaç
hayırsever kadının iş ve güç birliği ile ortaokulu Levent Ortaokulunda okudum.
Hiç harcama yapmadan. Allah her birinden razı olsun. Ve beni vesile olup,
İstanbul’a getiren Kazım Taymaz Hocam’dan. Nurlar içinde yatsınlar.
Sonra da Amerikan Hastanesi’nin
Hemşirelik Okulu olan Amiral Bristol H. Koleji’nin sınavını kazanarak okula
girdim ve mezun oldum. Ardından aynı hastanede işe başlayarak 32 yıl hemsire
olarak çalıştım. Hemşireliğin her kademesinde hizmet verdikten sonra emekli
oldum. Mesleğimi severek, tat alarak büyük bir zevkle icra ettim. Bu arada,
Hemşirelikte ön lisans, Lisans, işletme Lisans ve otelcilik
okudum. Emekli olalı 24 yıl oldu. Halen aralıklarla çalışma hayatıma
devam etmekteyim. Üniversite son sınıfta okuyan bir kız çocuğum var.
Ali İhsan Aksamaz: Köyünüzde hangi kökenden insanlar
yaşıyor? Köyünüzde yalnızca Çerkesler mi yaşıyor? Başka kökenlerden insanlar
yaşıyor mu?
Ayşe Pişkin: Önceleri,
tüm köy tamamen halkı Çerkes idi. Farklı sülâlelerin bir arada olduğu bununla
birlikte aynı lehçeyi konuşan Çerkeşlerden oluşturulmuştu. Aynı yörenin halkı,
aynı lehçe, oyun ve geleneklere sahipti. 45 haneli olan köy, uzun seneler bu
özelliğini korudu.
1960 yıllarda, Doğu Karadeniz
Bölgesi’nden gelen Lazlar önce E 5 Kara Yolu kıyısına yerleşmişler. Zamanla
köyün merkezine de gelmişlerdir. Bizim evin hemen yanına da Laz bir aile
taşınmıştı. Ben de böylece çocukluğumdan itibaren Lazları tanıma fırsatı
buldum. Denize dökülen atalarımızın etlerini yediler diye yemediğimiz balığı,
onların sayesinde yemeye başladık. Mısır ununa bulanmış ve nar gibi kızarmış
hamsiyi onların sayesinde sevdim. Karalâhanayı, hamsili pilâvı, hamsili ekmeği,
kuymağı onlardan öğrendim. Kültürlerimizin oldukça farklı olmasına rağmen,
birbirimizi çok sevdik. Eşine iyi davranmayan Osman Amca’ya inat, karısı
Hatice’yi bağrımıza bastık. Hatice Abla da ölünceye kadar bizim içimizde
sevgiyle yasadı. Köyümüze daha sonra Lazların gelişi Çerkes Laz oranını
değiştirdi. Lazlar çoğunluğa geçerek muhtarlığı bile aldılar. Her iki toplum,
birbirleriyle oldukça mesafeli, fakat uyum içinde birlikte yaşıyorlar. Babam
öldüğünde, hiç tanışmadığımız Laz Hanımlar, “abimiz öldü” diye ağıtlar
yaktılar.
Ali İhsan Aksamaz: Biliyorum, 7 Haziran 2015 Seçimlerinde siz Düzce
İlinden bağımsız milletvekili adayı idiniz, ÇDP’den. Seçim kampanyanızdan
ilginç anılarınız var mı? Söylemek isterseniz, bir-iki anınızdan bahsedin! Olur
mu?
Ayşe Pişkin:
Milletvekili adaylığım güzel bir deneyim oldu. Hiç düşünmediğim ve
plânlamadığım bir serüvendi benim için. % 70 ine yakını iktidar partisinden
olan doğduğum şehirde, bir karınca misali varlık göstermeye çalıştım. Bu da
benim gücüme güç kattı.
“Ayşe ler de Meclise Gitmeli”
diye afişler hazırlamıştım. Bir de baktım, ertesi günü Ankara’dan Düzce doğumlu
Ayşe İktidar partisinden aday gönderildi.
Ve Ben Düzce’nin Ayşe’ si
olarak lanse edildim. Bir akşam da İsim karışıklığı nedeniyle biz
iki Ayşe, aynı evde aynı saatte toplantı yaptık. Tabii ki karşı karşıya geldik.
Tanıştık ve ve birbirimize başarılar diledik. Onun sayesinde toplantılarımın en
görkemlisini yapmış oldum. Lüks arabalar ve korumalarla bir an kendimi
Ankara’nın Ayşe’si sandım.
Bill Boardlarda, afişlerde ve
az sayıda da olsa televizyonlarda boy göstermek güzeldi. Siyaset yapabilir
miyim derseniz. “Asla” derim. Kazandığım takdirde politika yapmayı değil,
halkım için çalışacağımı düşündüm hep.
Ali İhsan Aksamaz:
Ayşe Hanım, siz de Çoğulcu Demokrasi Partisinin bel kemiklerinden birisiniz.
ÇDP’nin bugünkü çalışmaları hakkında söylemek istedikleriniz var mı?
Ayşe Pişkin: ÇDP,
Kurucu üyeleri ile fazla büyüyemeden, azimle, yılmadan, umudunu kaybetmeden var
gücüyle ayakta kalmaya ve varlığını sürdürmeye çalışıyor. Halkımız sadece
seyrediyor ve harekete geçmiyor. Yeni oluşumlara her zaman bir direnç
gösterilir sonradan kabul edilir. Bizde bu süreç fazlası ile uzadı. Sonuçta
böyle bir partiye ihtiyaç var. Olmalı düsüncesiyle devam ediyoruz. Devam
edeceğiz de. İnşallah bir gün amacımıza ulaşacağız ve çoğulcu halkı arkamızda
göreceğiz.
Ali İhsan Aksamaz:
Ayşe Hanım, siz de çok iyi biliyorsunuz, anadili önemli. Anadilinin, Çerkes
Dilinin yaşatılması çok önemli. Çerkesçe, dünyanın en eski dillerinden bir
tanesi. Ancak biliyoruz ki, Türkiye’de Çerkes Dili günden güne ölüyor.
Ayşe Pişkin: Ben bu
konuda umutluyum. Örneğin ben, ilk konuştuğum ana dilimi unutmuş ve senelerce
konuşamaz hale gelmişken, yeniden hatırladım. Ve de konuşmaya başladım. Uzun
seneler, dil üzerine eğinilmedi, gereken önem verilmedi. Son yıllarda,
üniversiteler, okullar, dil kursları ve yoğun dil çalışmaları sayesinde,
yıllarca yapamadıklarımızı gerçekleştireceğimizden eminim. Teknolojiyi de iyi
kullanırsak başarı kesinleşecektir. Ben umutluyum.
Ali İhsan Aksamaz: Radyo ve TV’de anadili ile, Çerkes Dili ile
yayın çok önemli. Ancak TRT, yayın yapmıyor. Ne yapalım da, TRT, Çerkesçe ve
diğer anadillerinde yayın yapsın?!
Ayşe Pişkin: Evet, TRT
bu konuda umursamaz görünüyor. Bu konuda lobi oluşturulması gerekiyor. Biz
toplum olarak, istemekten çekinen bir toplum. TV yayınını elde edinceye kadar
yılmadan isteyeceğiz.
Ali İhsan Aksamaz: Ayşe Hanım; bu söyleşi için teşekkür ederim.
Sorularıma ayrıntılı cevap verdiniz. Artık bu söyleşimizi sonlandıralım! Ancak
söyleyecekleriniz varsa, onları da söyleyin. Allah, her zaman çoluk-çocuğunuzla
sizi sevindirsin.
Ayşe Pişkin: Bana bu
fırsatı verdiğiniz için ben teşekkür ederim. Sağ olun Ali ıhsan Bey. Dili,
Kültürü, Kimliği olan herkes, bu değerlerini kaybetmemek, yaşamak ve geleceğe
taşımak için elinden gelen her şeyi yapmalı. Bu konuda çalışan, emek veren
herkesi kutluyor, emeklerinin karsılığını bulmalarını diliyorum. Allah, size de
sevdiklerinizle birlikte sağlıklı uzun ömür ve güç versin. Saygı ve
sevgilerimle.
+
“T̆eknolojişi Landetenti Çkva
Gecgineri Viqvaten!”
(Goʒ̆otkvala:
Andğati ar sumari komiqonun. Andğaneri sumari çkimi ren Ayşe P̆işk̆ini. Ma emu
viçinop 2012 ʒ̆anaşen doni. (Ç.H.İ.)
Çerkesuli Xak̆k̆epeşi İnisiyat̆ifik ʒ̆opxu ar ok̆oxtala Derbent̆is noğa
K̆ocaelis. Aya ok̆oxtala rt̆u jur dğas, 25-26 K̆unduras, 2012 ʒ̆anas. Mati ak
vort̆i. Edo ma Ayşe Xanumi ekolen
viçinop. Eşo komşuns. Uk̆ule xolo
nananoğa Ank̆aras komomxvadu, 14 Mariaşina 2014 ʒ̆anas. Ayşe Xanumiti, mati
(ÇDP̆-şi) “P̆luralist̆uri Demok̆rasişi P̆art̆işi 34 magedginalepeşen juri vort̆it. Uk̆ule Ayşe
Xanumi rt̆u ti-moşletineri k̆andidat̆i noğa Duzces, ÇDP̆şen, 7 Mbuloba 2015 ʒ̆anas.
Mati ti-moşletineri k̆andidat̆i vort̆i İst̆anbolişi majurani noʒ̆ileşen. Ayşe Xanumi ren Çerkesi gamantanerepeşi
art-arti do minoba muşi, nena muşi oskedinu şeni gurdoşuriten içalişeps
çkvadoçkva derneğepeşi doloxe. Ma Ayşe Xanumi k̆ala ar int̆erviu dop̆i. Edo aya
ren int̆erviuşi t̆ekst̆i. (Ali İhsan Aksamazi, 24 XI 2018)
+
Ali
İhsan Aksamazi: Ayşe Xanum, ma miçkin, tkvan Çerkesyaşi
muhacirepeşen ret. Mtini ptkvat; Çerkesyaşen uçvuten get̆k̆oçineri Çerkesi
ocağapeşi berepeşen arteri ret. Nak̆otxani diʒxirişen ret dobageri Turkiyeşa?
Çerkesyes oput̆e giğunani? Giğunan na, oput̆e tkvanis mu coxons? Tkvan so
yeçkindit, so dibadit? Aʒ̆ineri oput̆e tkvanis mu coxons? Mcveşi Çerkesuli
gvari giğunani? Giğunan na, mu iqven, miʒ̆vit?
Ayşe P̆işk̆ini: Dido şukuri giʒ̆umert Ali İhsan Begi. Mati tkvan na
giçinit şeni dido k̆ai maʒ̆onu. Ma tkvan
ipti hemi dobadonari çkimi, uk̆ule hemiti gzamşine çkimi gşinapt; xolosoni
megabre çkimi gşinapt. Aya ren zmonamşinoba; ma minon eşo pşina çkini
gzamşinoba çkini. K̆ult̆urepe çkini çkvaneri ren mara, juriti gzalepe bgorupt
k̆ult̆urepe çkinişi oskedinu şeni, amk̆ata k̆oçepeşen voret juriti. Tkvanti
tkvit eşo, ma K̆afk̆asyaşen uçvuten get̆k̆oçineri p̆ap̆uşp̆apupe çkimişi mota
vore. Ma entepeşi mota vore (3.) masumani diʒxirişen.
Mtini giʒ̆vat, ma va
miçkin p̆ap̆uşp̆ap̆upe çkimi solen get̆k̆oçineri renan, ma eya k̆aixeşa va
miçkin. Ma p̆ap̆u çkimi va mažiru. Eşo visimadep do goşogorape çkimişenti
matkven ki, Uçamzoğaşi Soç̆i coxoni noʒ̆ileşen get̆k̆oçineri renan. Eşo miçkin
do eşo matkven tkvanda aʒ̆i.
P̆ap̆uşp̆ap̆upek dido
ç̆vinape kožires emindros. Mara mcveşepe
çkinik emk̆ata ç̆vinapeşen çkar ambari va momçes. Berepe mutepeşati emk̆ata
ambarepe oxoʒ̆onaperenan. Emindros p̆ap̆u çkimi t̆eren (7- 8) şkvit-ovro ʒ̆aneri.
Edo ocaği muşişen emus duskideren xvala ar Cuma. Edo muşi k̆ala noğa Samsunişi
zoğap̆icişa k̆uçxe gedgeret̆es. Emindroneri palanç̆inalaşi skidaldixaşi
p̆lanitenti, cumalepeşen arteri, p̆ap̆u
çkimi, moxteren noşa Duzceşa do Cuma muşi doskideren noğa Samsunis. Uk̆uleti va
ažireren jur cumas artikarti. Eşo miçkin.
P̆apu çkimi xafizi
iqveren. Uk̆uleti xafizluği qveren çkvadoçkva oput̆epes. Baba çkimişi nana k̆ala içileren.
Uk̆uleti oput̆eşa dibargerenan, so na
mati yepçkindi. Op̆ute çkinis coxons
Siyok̆oğli. Aya oput̆e ren muhaciri Çerkesepeşi iptineri noskidalepeşi art-arti
Turkiyes. (45) jure neçi do xut oxoroşi maxoroba kuğun andğaneri ndğas. Ma yepçkindi, ma dovibadi aya oput̆es. İrik
Çerkesuli nena ğarğalapt̆u emindros. Aşotenti ma ipti Çerkesuli nena kodoviguri
do bğarğali, uk̆uleti Turkuli nena kodoviguri, bğarğali. P̆ap̆u çkimişi
diʒxirimşinepes coxonan Hamtox. Çkini gvari iqveren P̆işk̆ini 1934 ʒ̆anaşi
gvariş k̆anoniten. Mzaxali do diʒxirimşinepe çkimi, didopeten artneri gvariten
işinen andğaneri ndğas. Ho, ma xoloti Hamtoxepeşi k̆ulani vore. Çkineburi
adetiten, k̆ulanepe
renan p̆anda baba mutepeşişi diʒxirimşinepeşi k̆ulani.
Ali
İhsan Aksamazi: İptineri, oşke do majura nʒ̆opulape so
igurit? Nʒ̆opulape şk̆ule mu dulyape qvit? Aʒ̆i t̆ek̆audi ret. Eşo miçkin. Aʒ̆i
mu dulyapeten ibodert? Berepe giqonunani?
Ayşe P̆işk̆ini: Ma doviguri iptineri nʒ̆opula oput̆es, so na
yepçkindi oput̆e Siyok̆oğlis. Nʒ̆opula çkini ren mek̆ireli şkagurişa. Edo
ʒ̆oxleni orapes dido çinoberi rt̆eren gamantanaten. Fransuli do Farsuli nenapeten
gamantana muşitenti dido çinoberi t̆eren mtel Turkiyes. Siyok̆oğlişi
gomorgvaşen, mtel majura oput̆epeşi berepeti igurapt̆es çkini nʒ̆opulas. Nʒ̆opulas kuğut̆u jur dersxana, ar
mamgurapaleşoda do t̆eknik̆uri dulyapeşoda; do arti bodrumi kuğut̆u. Dido mskva
kvaşi bina rt̆u, eşoti ren. Andğaneri ndğas, tarixuri binapeşi st̆at̆ut̆is ren
do rest̆oraʒia dvaç̆irs do mutu var. Xut mamgure vort̆it ar k̆lasis, sinifis.
İrişen xolosoni manebra çkimi rt̆u Ali. Lazi Ali coxont̆u do çkin vixmart̆it ar
stoli k̆lasis, eşo xolosoni vort̆it.
İptineri nʒ̆opula
şk̆ule, ocaği çkimis va unt̆u mara, ma entepe mevaşkvi oput̆es do noğa
İst̆anbolişa mepti, oncironi nʒ̆opulaşa. Ar-jur xeirp̆erveri oxorcaşi
omxvacuten Levent̆i coxoni oşke nʒ̆opulas doviguri, çkar para uxarcuten.
Allahik entepeşen p̆anda razi iqvas! Allahik K̆azim T̆aymazi Xoca çkimişenti
razi iqvas, emuk memişvelu noğa İst̆anbolişa moxtimişa; emuk vesile maqu.
Allahik emu tenapeş doloxe şixanas! Allahik şuri uçxonas!
Uk̆ule, uk̆açxeni coxo
muşiten Amerik̆anuli Oxžabuneşi Meddapeşi nʒ̆opula, Amiral Brist̆olişi H.
K̆olecişa amapti didi k̆ap̆et̆i ʒadaten.
Edo medda gamapti ekolen ma. Uk̆ule oçalişus kogevoç̆k̆i artneri oxžabunes. Ma
hemşire, medda vort̆i ek (32) eçi do vit ʒ̆anas. Aya dulyaşi k̆arta speros
viçalişi ma. Uk̆uleti t̆ek̆audi, p̆enʒioneri gamapti.Mtini giʒ̆vat, dido
qoropaten vişalişi ma aya (32) eçi do
vit ʒ̆anas. Meddalobaşen ʒ̆oxleni-lisansi do lisansişi dip̆loma maqu. Dulyaş
lisansi do otelciluğişi, sumarmaoxorolobaşi sperosti dovigur ma. (24) eçi do otxo ʒ̆anaşen doni p̆enʒioneri
vore mara, ç̆it̆a-ç̆it̆ati viçalişep xoloti. Ar k̆ulani komiqonun do iguraps
universit̆et̆is.
Ali
İhsan Aksamazi: Oput̆e tkvanis namu diʒxirepeşen
ocağepe skidunan? Xvala Çerkesepe skidunani oput̆e tkvanis? Çkva diʒxirepeşen
miti skiduni oput̆e tkvanis?
Ayşe P̆işk̆ini: ʒ̆oxle xvala Çerkesepe skidurt̆es oput̆e
çkinis. Çkvadoçkva diʒxirimşinepeşen
Çerkesepe skidurt̆es. Mara ar nenaşi ar dialekt̆i ğarğalept̆es. İris arneri dialekt̆i, artneri xoronepe do
artneri ar adetepe komiğut̆es. (45) oxoriloni rt̆u oput̆e çkini ginže ʒ̆anapes.
(1960) Vit̆on çxoro oşi do sume neçi ʒ̆ana şk̆ule, Turkiyeşi Yulya Uçamzoğaşi
t̆erit̆oriaşen moxtimeri Lazepek dibargerenan E 5 Gzaş k̆eleni dixapes. Golaxtimeri oraten, oput̆esti dobargerenan oput̆eşi
şkaguronisti. Ar Lazi ocağik dibargeret̆u oxori çkiniş moleni k̆eleni dixas.
Mati aşoten viçini Lazepe, beroba çkimişen. Çerkesepeşi didi uçvaşi orapes,
ğureli k̆oçepe çkini zoğas doxveret̆es çkinepurepek, k̆aravepeşen zoğas
dolot̆k̆oçerenan ğureli çkineburepe çkineburepek varna duşmanik. Çxomepekti
çkineburepeşi xorʒepe ç̆k̆omeren. Amk̆ata gemzuli ambarepeten virdit çkin. Emuşeniti çkin va vimxort̆it çxomi. Mara am
Lazi manžagerepe çkinişi landeten, çkinti geç̆vineri do nostoneri aya çxomepe
oç̆k̆omus gevoç̆k̆it. Ma, entepeşi landeten,
geç̆vineri kapças pqoropi Luqu, Kapçioni brinci, kapçioni mç̆ikidi,
muxlamaşen ambari va miğut̆u do aya oç̆k̆omale do entepeşi nostoni am Lazi
manžarepe çkinişen kodoviguri ma.
Çkvadoçkva k̆ult̆urepe komiğut̆es mara, artikartis p̆qoropit. Ar Osman cumadi kort̆u. Emuk çili muşis unaxondinoni nenape
uʒ̆umert̆u do udodginu niza ikipt̆es. Çkinti innadi p̆it do Xatice Ablas
mevuşvelit do ğuraşakis çkini k̆ala qoropaten skidu emuk. Lazepeşi moxtimuten, oput̆e çkinişi etnik̆uri
k̆omp̆oziʒia iktiru. Lazepeşi maxoroba manžinu. Oput̆eşi muxtariti Lazepeşen
goşiʒxunu. Lazepe do Çerkeseps eşo xolosoni va renan mara, jur lamtinalati ren
ahengoni, harmoniuli artimajuraşa; cumalobaşi doloxe skidunan. Baba çkimi
doğuruşi, Lazi Xanumepe oxori çkinişa komoxtes do mgara dodges. “Cunadi çkini
domiğures”-ya do mgara dodges. Oxorişi xalk̆işen rt̆es mara, opşa k̆ont̆ak̆i va
miğut̆es entepe k̆ala. Amk̆ata qoroponi milleti ren Lazepe.
Ali
İhsan Aksamazi: Ma miçkin, tkvan ti-moşletineri k̆andidat̆i
rt̆it, ÇDP̆-şen. Aya rt̆u 7 Mbuloba 2015 ʒ̆anaşi goşoʒxunas .
Onç̆eloni gonoşinepe giğunani goşoʒxunaşi k̆amp̆ania tkvanişen? Otkvalu ginonan
na, ar-jur gonoşine tkvanişen ambarepe komomçit do çkinti vognat! İqveni?
Ayşe P̆işk̆ini: Mebusobaşi namzetoba; dep̆ut̆atoşi k̆andit̆oba rt̆u
dido mskva ʒada ti- çkimi şeni. Aya rt̆u surp̆rizi çkimi şeni. Amk̆ata p̆lanepe
va miğut̆u ʒ̆oxleşen; aya giʒ̆vat ipti. Çkimi noğaşi, noğa Düzceşi milletik,
didopeten, oşişen (70) sume neçi do vit̆iten iktidarişi, palanç̆ilaşi p̆art̆is
mxuci meçaps. Mara mati ar dumç̆k̆u steri viçalişi. Renoba çkimişi oʒ̆iramus
vort̆i. Aya noçalişepe maqu ç̆ami birgulis. “Ayşepe Meclişa oxtimoni renan”
yado afişepe voxazirapu. Mara aya afişi
şk̆ule, gendğani, iktidarişi, palanç̆inalaşi p̆art̆i, Ayşe coxoni ar
k̆andidat̆i k̆ala komoxtu do goşoʒxunaşi
k̆amp̆anias kogeoç̆k̆u. Ma “Noğa Duzceşi Ayşe” ya do ognapes çkineburepek. Aʒ̆i
Ayşe va rt̆u ar k̆ak̆ali, mara jur k̆ak̆ali
Goşoʒxunaşi k̆amp̆ania çkimişi oras, Ar limcişi, coxope çkinişi
oxoktinupeten, jur Ayşe ar ok̆oxtalas vort̆it, hemi ar xoris do ar saatis.
Ok̆oviçinit. Em Ayşeşi landeten, mati ar
dido ok̆oxtala maxvenu! Luksi mankanepe,
badigardepeten, arşivacis nananoğa Ank̆araşi Ayşe viqveret̆i! Eşo domaʒ̆onu do
mutu var! Bilbordapes, afişes do ç̆iç̆it̆ati t̆elevizyonepes t̆ani oʒ̆iramu
rt̆u mskva çkimi şeni. P̆olit̆ik̆a
maxveneni? Aşo mk̆itxatşi, mu giʒ̆vaten, giçkinan?! “Var, p̆ot̆e”-ma, eşo
giʒ̆vaten. Goşoʒxunas gecgineri viqvaşi, P̆olit̆ik̆a oxvenişa var, xalk̆i
çkimişi xelak̆aoba şeni oçalişuşa toli maqvasunon. P̆anda aşo visimadi ma do
mutu var.
Ali
İhsan Aksamazi: Ayşe Xanum, tkvanti “P̆luralist̆uri
Demok̆rasi P̆art̆işi ç̆k̆onepeşen
art-arti ret. ÇDP̆-şi andğaneri noçalişepeşi jin mutu otkvalu ginonani?
Ayşe P̆işk̆ini: ÇDP̆-k magedginepe muşişi menceliten, şurdoguriten
içalişeps do renoba muşi oskedinu şeni k̆abğa meçaps. Xalk̆i çkinik, Çerkesepek xvala seyri ikipan
aʒ̆i
do mutu var. Xalk̆i, çkini eşo ren;asteri gagnapa kuğun; ipti mutu va ikips
mara, uk̆uleti mxuci meçaps amk̆ata ağani noçalişepes. Mara aya p̆roʒesi dido
ginže iqu; eşo visimadep ma. Eşo ptkvat na, aşo ptkvat na, xalk̆i çkinis
amk̆ata p̆olit̆ikuri p̆art̆i dvaç̆irtu do dvaç̆irs.
Çkin oçalişus mevuqupt;
mevuqonaminonan. İnşala, ar ndğa momixtasunonan do gecgineri viqvaminonan aya
gzas do xalki çkinik mxuci momçasunonan!
Ali
İhsan Aksamazi: Ayşe Xanum, tkvanti k̆aixeşa giçkinan,
nananena ren beciti. Nananenaşi, Çerkesuli Nenaşi oskidu ren dido beciti.
Çerkesuli nena ren irişen mcveşi nenapeşen arteri kianas. Mara miçkinan ki,
Çerkesuli Nena dğaşen dğaşa ğurun Turkiyes. Ma eşo miçkin ki, andğaneri ndğas
Radio do T̆V-s, nananenaten, Çerkesuli nenaten
ç̆andina ren irişen beciti. Mara TRT̆-k va ç̆andinaps. Muepe p̆at do TRT̆-k
Çerkesuli nenatenti, majura nananenapetenti ç̆andinas?!
Ayşe P̆işk̆ini: Ma imendi komiğun aya duylaşa aya speros. Ma
nananena çkimi gomoç̆k̆ondu; eşo miçkirt̆u. Dido ʒ̆anapes va mağarğaleret̆u
mara, xolo kogomaşinu. Edo kogevoç̆k̆i oğarğalus. Nananena çkini umanceli
doskidu ginže ʒ̆anas. Mara aʒ̆ineri akoni universit̆et̆epe, nʒ̆opulape,
nananenaşi k̆ursepeşi landeten, k̆ai dulyape vikipt nananenaşi speros. Eşo
visimadep ma. T̆eknolojişi landetenti, gecgineri gamaptaten aya speros, İnşala.
Ma imendi komiğun. Ho,TRT ren unonç̆ela;
eşo ižiren do mutu var. Lobi oxvenuşi
voret aya speros. Mitişen ar mutu ok̆vanduşa gegaperi va ren Çerkesuli
lamtinala; çkin aşo voret. TRT̆-şi Çerkesuli ç̆andinaşi dulyas gecgineri
viqvaşakis, şurdoguriten viçalişaten.
Ali
İhsan Aksamazi: Ayşe Xanum; ma şukuri giʒ̆umert aya
int̆erviu şeni. Tkvan mç̆ipaşa k̆itxalepes nena gemiktirit. Aʒ̆i voçodinat aya
int̆erviu! Mara tkvan otkvaluşi mutu giğunan na, eti miʒ̆vit. Allahik bere-bari
k̆ala tkvan goxelan iroras.
Ayşe P̆işk̆ini: Ma dido şukuri giʒ̆umert, tkvan oğarğaluşi fursat̆i
momçit do emuşeni. Nʒaşa yextit, Ali
ıhsan Begi. Nanena, k̆ult̆uri, minoba na kuğun k̆arta k̆oçi, şurdoguriten
oçalişuşi ren, aya çkineburi pasapeşi oskedinu şeni. Aya speros şurdoguriten na içalişeps k̆arta
k̆oçik gecgineşi gamaxtas aya ok̆ok̆idinus. Edo iris tebriği voğodap. Allahik
qoropelepe tkvani k̆ala t̆anişk̆ap̆et̆oba, ginže skidala do menceli megiç̆aran.
[Önerilen Okumalar: Abdullah Onay: “Annelerin ninnilerinden spikerin okuduğu habere
kadar…”, hayvanlarinaynasinda.wordpress.com/ circassiancenter.com.tr/
sonhaber.ch; Ali Çurey, “Adige Radyosu, 90 yılı aşkın bir zamandır
Adigece yayın yapıyor!”, circassiancenter.com, 11. XII. 2019; A. Cengiz Büker:
“Roman, edebiyatın en ileri dalıdır!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr,
25. VI. 2024; Ayşe Pişkin : “Teknolojiyi
de kullanarak başarı olacağız!”, circassiancenter.com.tr, 24. XI. 2018; Balkar Selçuk: “Dil insanın evidir…”,
circassiancenter.com.tr, 24. XI. 2018; Esat Korkmaz: “Hepimiz biliyoruz ki
küresel kültür bir vaatten çok, bir tehdit artık!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 19. IV. 2022; Güngör Şenkal: “… korkuyla sessiz
kalanın korkusu kayboldu …”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 20. XII.
2020; Güngör Şenkal: "Her dil kendi konuşurlarının ihtiyaçlarını
karşılayacak kadar gelişkindir", sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 19.
II. 2025; Hıdır Eren: "Hepinize Munzur ırmağının kıyısından selâmlar”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 11. VI. 2019; İbrahim Seven: “Süryaniler
çok eski zamandan beri yerleşik bir toplum!”, circassiancenter.com.tr/
sonhaber.ch, 4. XII. 2018; İbrahim Sediyani: “Erdemliler bağnazlardan daha
cesur olmadığı müddetçe dünyada fanatizm, kör boğazlaşma, ifsad ve savaşlar
bitmeyecektir!”, sonhaber.ch/ sediyani.com, 15. V. 2020; Kuban Seauhmann,
“Sovyet Devrimi olmasaydı, dünya üzerinde Adigece diye bir dil kalmazdı”,
circassiancenter.com/ sonhaber.ch, 12. II. 2020; Meryem Nazlı: “Herkes hayatta
her zaman direngen olsun!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 3. XII. 2018;
Mesut Kara: “Sinema hayattır, hayatı güzelleştirme, dönüştürme araçlarıdır!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 4. IV. 2022; Murat Özden,"Ali İhsan
Aksamaz: Asimilasyon siyasî bir tercihti. Karşı duruş da politik tavır almayı
gerektirir!/ Ben Etnik Partilere Karşıyım!”, 11. VII. 2015/ sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr; (Murat Özden,"Çerkes Siyasallaşmanın
Öncüleri", Apra Yayıncılık, İstanbul, 2018); Murat Özden: “Asimilasyonu
Mısır’daki Sağır Sultan da biliyor!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 20. XII. 2021; Murat
Özden: “Maksıme içeriği nedeniyle yüksek bir enerji içeceğidir!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 10. VI. 2022; Münevver Mine Bağ: “İnsanlar, ruhsal bir
varlık olarak teknoloji ve yapay zekânın çok gerisinde kaldılar!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 20. X. 2024; Özhan Öztürk: “Akademisyenler için de
faydalı kitaplar ortaya çıkardım!”, sonhaber.ch, 09. III. 2020; Sadık Müfit Bilge :“Yeryüzündekilere
merhamet etmeyenlere, Allah da merhamet etmez”, circassiancenter.com , 07. VIII
.2019; Veli Aydın: “Komünist Düşünce; Kurtuluş Yolunu Aydınlatıyor ve Çözüm
Yollarını Gösteriyor!”, circassiancenter.com/ sonhaber.ch, 9. IX. 2019; Yalçın
Karadaş: “Ezberleri Bozmamız Gerekiyor!”, circassiancenter.com.tr, 19. XII.
2018; Yalçın Karadaş: “Gerçekler, saptırılarak, yok sayılarak yok olmaz!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr/ gurcuhaber.com, 12. I. 2022; Yasin Aslan:
"Bilgi kuvvettir... Bakmak farklı şeydir, görmek başka!”,
circassiancenter.com.tr, 27. VIII. 2019]
https://www.circassiancenter.com/tr/teknolojiyi-de-kullanarak-basari-olacagiz/
7 Haziran 2015 Genel Seçimleri (Arşiv)
Düzce Bağımsız Milletvekili Adayı Ayşe
Pişkin’e Destek Toplantısı
ÇDP’nin Düzce il
toplantısını geçtiğimiz (22 Şubat 2015) Pazar günü, Düzce Hızel Otel’de yaptık.
Tanıtım toplantısı saat 14: 00’de başladı. Toplantı programının sunuculuğu
İshak Akbay yaptı. Camianın ve birçok büyük resmî organizasyonun sunuculuğunu da
yapmış olan İshak Akbay, o gün benim de çok yakından tanık olduğum bir sürpriz
yaşadı. Kendisi ÇDP’nin Kahramanmaraş bağımsız milletvekili adayı olarak önce ikna
ve sonra da resmen ilân edildi. Bu fedakâr insan her şeye lâyıktır. Kendisine bu
yarışta başarılar diliyorum. Mecliste bizleri temsil edeceğini bütün yüreğimle inanıyorum.
Düzceliler tanıtım toplantısına büyük ilgi gösterdi
Toplantı
başlamadan önce, konuşabildiğim veya konuşmalarına kulak misafiri olduğum kimi
Düzcelilerin ÇDP’ye ilişkin görüşlerini sizlerle paylaşmak istiyorum. Bilindiği
gibi Düzce kültürel, etnik zenginliğiyle ve bunların birbirleriyle uyum içinde
yaşamasıyla ünlü bir şehir. Aynı şirin ilçemiz Hopa gibi. Çerkesler, Lazlar,
Abhazlar, Gürcüler ve diğerleri kardeşçe yan yana yaşıyorlar. Toplantı başlamadan önce Hızel Otelin önünde
ve lobisinde insanlar hep ÇDP’yi ve Düzce’den bağımsız aday Ayşe Şirin’i
konuşuyorlardı. İnsanlar bir yandan kendi dillerini ve kimliklerini yaşamak ve
yaşatmak isterken diğer yandan da Türkiye’nin de, bayrağın da sahibi
olduklarına vurgu yapıyorlardı. Dil ve kimliklerine sahip çıkmanın bölücülük
sayılmaması gerektiğini döne döne vurguluyorlar. Aslında bu vurgulamalarında
haksız olmadıkları kısa bir süre sonra anlaşıldı. Bazı kişiler, bazı vatandaşların
cep telefonlarına mesajlar göndermiş. ÇDP’nin toplantısına katılınmaması için insanları
yönlerdirmeye çalışmışlar. Mesajların birinde, ÇDP’nin “etnik milliyetçilik
yaptığı ve CHP aleyhine faaliyet gösterdiği” iddia ediliyordu. Gerçekte bunları
yapanlar kimdi, bilinmez. Ancak ÇDP
adaylarının seçime girecekleri illerde CHP’ni zorlayacağına hiç kuşku yok. Kimi
kimseler de bu toplantıya katılmamaları konusunda ikna edilmeye çalışılmış. Gel
gör ki, insanlar akıllarıyla hareket ederek toplantıya akın akın geldiler. Bunu
gördük. Çerkesler, Lazlar, Gürcüler, Abhazlar ve diğer kimliklerden oluşan
insanlar toplantıyı başından sonuna büyük bir ciddiyetle izledi ve dayanışma
gösterdi. En yeni elbiselerini giymişler ve adeta bayram ziyaretine gelmiş
gibiydiler. Ciddiyetleri, ilgileri ve dürüstlükleri yüzlerinden okunuyordu.
Toplantının hemen
başında ÇDP’nin tanıtım filmi izlendi. Daha sonra kürsüye partinin genel
başkanı Kenan Kaplan davet edildi.
Kenan Kaplan duygulara tercüman oldu
ÇDP Genel Başkanı ve
İstanbul 3. Bölge Bağımsız Milletvekili adayı Kenan Kaplan, ÇDP’nin kuruluş
amacını açıkladı. Türkiye’nin yalnızca Türklerin ve Kürtlerin memleketi
olmadığının üzerine vurgu yaptı. Bu ülkede Çerkeslerin, Gürcülerin, Abhazların,
Lazların da yaşadığına dikkat çekti ve hepsinin de bu devletin kurucu unsuru
olduğunu söyledi. Ancak son açılım çalışmalarında yalnızca Kürtlerin muhatap
alınmasının yanlış olduğunu belirtti. ÇDP’nin kurulmasına da bu yanlış tavrın
yol açtığını vurguladı. Türkiye’nin sahibinin yalnızca Türkler olmadığını, bayrağın
da yanlızca Türk bayrağı olmadığını söyledi. Balkan Savaşın’da, Çanakkale
Savaşın’da, Kurtuluş Savaşı’nda bu ülkenin bütün etnik gruplarının kanlarını
verdiğini anlattı. Türkler, Çerkesler, Gürcüler, Abhazlar, Kürtler ve Lazlar ve
diğerleri Türkiye’nin sahibidir. Bizleri dışlamasınlar, dedi. Politikacıları
“Türk, Kürt, Çerkes, Laz” diye başlayan nakaratlarının gerçekliğinini çoktan
kaybettiğini belirten ÇDP Genel Başkanı Kenan Kaplan, “Ağustos 2015’te
kurulduk. Seçimlere katılmak için 42 il ve ilçede örgütlenme çalışmalarımızı
henüz tamamlayamadığımız için 7 Haziran 2015 Genel Seçimlerine bağımsız
adaylarla giriyoruz,” dedi. ÇDP’nin yalnızca bir Çerkes partisi olmadığına da
önemle vurgu yaptı. ÇDP’nin kendi imkânlarıyla ayakta durduğunu ve bazı
iftiracıların iddia etmeye çalıştığı gibi değil, bir yerlerden destek
almadığını belirtti. Ardından da Düzce Bağımsız Milletvekili adayı Ayşe
Pişkin’i misafirlere tanıttı.
Ayşe Pişkin, kendisini
tanıttı ve hemşehrilerinden kendilerine seçimlerde oy vermelerini söyledi. Eğer
seçilirse, TBMM’de yalnızca Çerkeslerin değil, Gürcülerin, Abhazların,
Lazların, diğer muhacirlerin ve Romanların da hak ve hukuklarının temsilcisi
olacağını deklere etti.
Ayşe Pişkin Çerkeslerin, Gürcülerin, Abhazların, Lazların sesi olacak
Daha sonra ÇDP’nin
desteklediği Bağımsız milletvekili adayları söz aldılar. İstanbul 1. Bölge
Milletvekili adayı Günsel Avcı, Kayseri Bağımsız Milletvekili adayı Emine
Arslandok Sezgin, İstanbul 2. Bölge
Milletvekili adayı olarak ben, Bursa Bağımsız Milletvekili adayı Aydın İlhan,
Ankara Bağımsız Milletvekili adayı Faruk Arslandok, Kahramanmaraş Bağımsız Milletvekili
adayı İshak Akbay kürsüden neden ÇDP’de olduğumuzu ve neden kendilerinden oy
istediğimizi misafirlere anlatmaya çalıştık.
Genel Başkan Yardımcısı
Mustafa Saadet de bir konuşma yaparak ÇDP adaylarının kimliklerinimizi
yaşatmada önemli bir misyon üstlendiklerini belirtti.
İstanbul 2. Bölge adayı olarak
bana da söz hakkı verildi
Ben de kısa bir konuşma yaptım. Konuşmama Lazca olarak başladım. Vermek istediğim mesajları önce Lazca daha sonra da Türkçe olarak misafirlerle paylaştım. Bu ülkenin de bu bayrağın da, Türkçenin de bizim olduğunu belirttim. Ancak bizlerin kendi dillerimiz olduğunu ve onları da yaşatmak zorunda olduğumuza dikkat çektim. Bunun bir bölücülük değil, bütünleştiricilik olduğunu söyledim. Sağolsunlar, misafirler alkışlarıya benimle aynı düşünce de olduklarını gösterdiler.
Düzce tanıtım
toplantımız oldukça olumlu geçti. Bu toplantı bir başka açıdan da önemliydi.
Ona burada girmeyeceğim. ÇDP’nin desteklediği Çerkes, Laz, Abhaz Bağımsız
milletvekili adayları ilk kez, başkalarına koltuk değneği olmadan kendi
kimlikleriyle er meydanına çıktılar. Yalnızca Düzce’de değil aday oldukları her
yerde seçim dengelerini şimdiden değiştirmeye başladılar. ÇHİ, ÇDH ve ÇDP’ne
olumlu bakmayan dostları da aramıza bekliyoruz. Şimdiye kadar ciddiye almayan
insanlarımızın ekonomik, sosyal, kültürel, dilsel ve diğer doğuştan gelen
haklarını savunma konusunda birlikte kazanımlar elde edelim. 7 Haziran 2015
gecesi muhakkak çok farklı olacak. (24 Şubat 2015)
yusufbulut.com
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2022/05/7-haziran-2015-genel-secimleri-arsiv_31.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2022/05/7-haziran-2015-genel-secimleri-arsiv.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2019/03/httpwww.html
https://www.kitapyurdu.com/kitap/cerkes-siyasallasmanin-onculeri-/466683.html




.jpg)








