İkinci Bölüm: https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2023/10/ocamciredeki-laz-okulunda-da-ogrenim.html
Üçüncü Bölüm: https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2023/10/gemi-sohum-limanndan-trabzon-limanna.html
Abhazya Parlamentosu Açıklaması: https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2023/10/abhazya-parlamentosunun-acklamas.html
“Oçamçire’ye önce büyükannemin babası gitmiş!
1. Bölüm
(Ön açıklama: Bugünkü misafirim Önder Acar. Önder Acar, genç sanatçılarımızdan. Kendisini 2011 yılından beri tanıyorum. Önder Acar ile bir söyleşi yaptım. Hayat hikâyesi ve Abhazya’da doğmuş olan anneannesinin anılarından konuştuk. Ben de Sovyetler Birliği’nin yanlış politikalarından bahsettim. Bu metin, söyleşimize ait. Ali İhsan Aksamaz. 11 X 2019)
+
Ali İhsan Aksamaz:
Lütfen, önce bize hayat hikâyenizden bahsedin! Nerede ve ne zaman doğdunuz?
Hangi okullarda öğrenim gördünüz? Mesleğiniz nedir? Nerelisiniz? Şimdi nerede
yaşıyorsunuz? Ne iş yapıyorsunuz? Hangi dilleri biliyorsunuz? Kısaca bize
kendinizden bahsedin, lütfen!
Önder Acar: Zonguldak’ta
doğdum. 1984 yılında doğdum. Önce Niğde Üniversitesi Radyo- televizyon
bölümünde öğrenim gördüm. Sonra da Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi
Radyo- televizyon ve sinema bölümünde öğrenim gördüm. Bu eğitim ve öğretimden
sonra da Marmara Üniversitesi Sinema bölümünde yüksek lisans çalışmasına
başladım. Pek çok belgesel, TV programı ve çeşitli reklam prodüksiyonunda
yönetmenlik ve yürütücü yapımcılık görevlerini üstlendim. Günümüzde İstanbul’da
yaşıyorum. Türkçe, İngilizce ve ne yazık ki az Lazca biliyorum.
Ali İhsan Aksamaz:
Biliyorum, bir başka projeniz daha var. Biraz da bize o projenizden bahsedin,
lütfen!
Önder Acar: Evet;
bir başka projem daha var. Bu projem hem özel, hem de toplumsal. Bu projem,
anneannemin hayatı ile ilgili. Belgesel bir film projem var. Bu projemde hem
anneannemin adını yaşatmak ve hem de Abhazya’da yaşamış eski Lazlarından
bahsetmek istiyorum. İnsanlar, eski Abhazya’nın eski Lazlarına ilişkin bilgiye
sahip değil. Ancak finansal problem var. Bu belgesel film için sponsor lâzım.
Ali İhsan Aksamaz:
Lütfen, bize büyük annenizden bahsedin! Büyükannenizle söyleşiler yaptınız ve
kameraya çektiniz. Büyük anneniz, size çocukluğundan bahsetti; öyle biliyorum.
Lazca konuşarak size çocukluğundan bahsetti. Öyle değil mi?! Rahmetli büyük annenizin adı neydi?
Ali İhsan Aksamaz:
Biliyorsunuz, Lazlar gurbetçi insanlar. Hep gurbete gidiyorlardı. Yüzyıl önce
de, iki yüz yıl önce de öyle idi. İstanbul çok uzak idi. Onun için de
Moskova’ya, Soçi’ye, Tiflis’e, Gagra’ya, Gudauta’ya, Sohum’a, Oçamçire’ye,
Anakliya’ya ve Çarlık Rusya’sının bu kentlerine gidiyorlardı. Ancak çoğunlukla
da Abhazya’ya gidiyorlardı.
Önder Acar: Doğru biliyorsunuz ve doğru söylüyorsunuz. Ailemiz Azlağalı.
Azlağa’dan Oçamçire’ye önce büyük annemin babası gitmiş. Oçamçire’ye yerleşmiş;
Oçamçire’ye para kazanmak için gitmiş; gurbete gitmiş.
Ali İhsan Aksamaz: Biliyoruz, Lazlar çalışkan insanlar. Önce bağ-
bahçe işlerinde çalışıyordular. Tarla kazıyorlardı. Çay topluyorlardı. Tütün
topluyorlardı. Meyve topluyorlardı. Veya bir ustanın yanında çalışıyorlardı.
Bir yanda öğreniyorlar, diğer yandan da para kazanıyorlardı. Sonra da bu bilgi
ve para ile çeşitli işler yapmanın yollarını arıyorlar ve buluyorlardı da. Kimi
Lazlar Sohum’un merkezinde yaşıyordu. Bunlardan kimilerinin fırını, dükkânı,
mağazası, oteli ve bunun gibi mülkleri vardı ve ticaret yapıyorlardı. Kimi
Lazların da taka ve küçük gemileri vardı. Lazlar, çoluk-çocuk Gudauta, Sohum,
Oçamçire gibi kentlerde ve o kentlerin yakınındaki köylerde yaşıyordu. Güzel
hayatları vardı.
Önder Acar: Çok doğru söylüyorsunuz, bu tür haberleri büyükannemden de duyuyordum.
Büyükannemin çok trajik bir hayatı olmuş. Büyükannem kendisi; ancak babamın
değil, annemin annesi. Dedelerinin Mağazaları, dükkânları ve oteli varmış. Abhazya’nın
o zamanki kenti Oçamçire’de arazileri varmış.
Ali İhsan Aksamaz: Şimdi hatırladım; rahmetli yazar Munir Yılmaz
Avcı’nın ailesinin de Abhazya’da arazileri varmış. O arazilerinin tapusu bile
ellerindeymiş. Rahmetli Munir Yılmaz Avcı, bana öyle söylemişti. Ben, 2005’te
Gürcistan’da idim. Rahmetli Munir Yılmaz Avcı ile Zugdidi’deydik. Zugdidi’den Abhazya
arazisi görünüyordu. Rahmetli Munir Yılmaz Avcı, oradaki arazilerinden ve
tapusundan o zaman bahsetmişti bana.
Önder Acar: Biz de oradaki arazinin tapusuna sahibiz. Anneannem, oradaki
arazilerine ve oradaki hayatlarına her zaman özlem duyardı. Abhazya’nın kenti Oçamçire’ye gitmeye hep
niyetliydi. Oçamçire’deki çocukluk arkadaşlarını görmeye çok istekli idi
anneannem. Oradaki çocukluk arkadaşlarını ziyaret etmeye pek hevesliyli. O zamanki arkadaşları sağ mı, vefat mı etti,
bilmiyordu anneannem. Her zaman Oçamçire’deki çocukluk arkadaşlarını merak
ediyordu. Ancak oraya gitmeye imkânı olmamış. 1988’de Sarp Sınır Kapısı açıldı.
1991’de Sovyet Rusya yıkıldı, ancak büyükannem de yaşlandı ve güçten düştü.
Fakat her zaman Oçamçire’deki çocukluk arkadaşlarından bahsediyordu. Her zaman,
o zamanki Oçamçire’den bize bahsediyordu. Her zaman o zamanki Oçamçire’deki
hayatlarından bahsediyordu.
(Önerilen
okumalar: Avni Ertaş: “Tarım,
eğitim ve dış politika değişmez devlet politikaları olmalı!”, sonhaber.ch, 19.
VII. 2024; Bayram Ali Özşahin: “Kapitalizm her şeyi aşındırıyor, öğütüyor,
eritiyor, kaybediyor!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 14. VIII. 2019; Besim
Özel: “Köyümüzde Lazca türküler söylenirdi”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 11. IV. 2022; Cemil
Telci: “Çay Üreticileri de Özel Şirketlerin İnsafına Kaldı!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 19. VI. 2021;
Cihangir Bilgin: “Anadolu’da yaşamış ozan ve âşıkların divanını okudum!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 11. XII. 2021; Cihangir
Bilgin: “Kendi kültürümüze ve anadilimize dair tek kalem oynatmamak çok zoruma
gitmişti!”, sonhaber.ch sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 12. XII. 2021;
Cihangir Bilgin: “Batum, Tiflis, Rustavi’de arşiv çalışmaları yaptım!”,
sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 14. XII. 2021; Cihangir Bilgin: “Lazca
mücadelemize devam edeceğiz!”, sonhaber.ch / gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 16. XII. 2021; Demir
Akın “Ne Kadar Çok Dil, O Kadar Çok Zenginlik!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Ergün
Konakçı: “Vatandaşların Eğitim ve Kültür İhtiyaçları İçin Çeşitli Faaliyetlerde
Bulunmak Siyasî Bir Eylem Değildir!”, circassiancenter.com.tr, 24. VIII. 2019;
Erol Kant “Antik çağlardan günümüze gelen bu kadim dili yaşatmamız gerekiyor!”,
sonhaber.ch, circassiancenter.com.tr, gurcuhaber.com, 31. VIII. 2022; Fatma
Başural: “Anadilimizi, Kültürümüzü, Geleneklerimizi Bilelim!”,
circassiancenter.com.tr, 1. XII. 2018; Gülcan Yüksel Asılyazıcı: “Dört Elle
Lazca İçin Savaşan Biri Olup Çıktım!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/ circassiancenter.com.tr, 29. III. 2021; Gülhan
Alkan: “Batum Muhaciri olarak gelmişiz!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr,
25. III. 2024; Hasan
Uzunhasanoğlu: “Lazca, Bir Dialekt (Ağız, Şive) Değil, Bir Dildir!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 21. VIII. 2019; İnci Derya Turna, “Anadilimiz ve Köklü
Güzel Kültürümüz Yok Olmasın!”; circassiancenter.com.tr, 11. IX. 2019; İnci Derya Turna: “Hoca olan dedem, babama; ‘müziğinle
insanları eğlendirip Sevap kazan’ demiş!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 06. XI. 2024; Kemal Özbıyık: “Olgun
insanlar bir araya gelmezsek, dilimiz de ölecek!”,
sonhaber.ch/circassaiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Kemal Özbıyık: “Tam kırk
yıl oldu; bırakmadım”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Kemal Özbıyık: “Paylaşamadığımız ne var?!”,
sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 30. XI. 2018; Maksut
Kesici: “Lazca Eğitim Görebilseydim, Türkçeyi Güzelce Öğrenebilseydim, Böyle
Zor Bir Hayatım Olmayacaktı!”, circassiancenter.com.tr/ sonhaber.ch, 25. XI.
2018; Mecit Çakırusta ile Haber& Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi,
Sayı 9, 2003/ circassiancenter.com.tr; Mircan Kaya: “Çocuklara Ninnilerimizi Duyurmak İstiyorum!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 11. V. 2020; M. Recai Özgün ile Haber&
Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi,
Sayı 8, Nisan 2003/ circassiancenter.com.tr; M. Yılmaz Avcı ile Haber& Söyleşi,
Yeni Kafkasya Gazetesi, Sayı 6, Ekim 2002/ circassiancenter.com.tr; Muhammed
Paşaşi: “Çocuk, dili anneden öğrenecek!”, sonhaber.ch/
circassiancenter.com.tr, 02. II. 2025; Murat Karadeniz: “Gazete Noğa’yı Tamamen
Lazca Yayınladık!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 18. II. 2022;
Musa Karaalioğlu: “Ağlamayana Süt Vermezler!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 29. IV. 2020; Orhan
Bayramin ile Haber& Söyleşi, Yeni Kafkasya Gazetesi, Sayı 5, Mayıs 2002/
circassiancenter.com.tr; Orhan
Bayramin: “Laz Edebiyatı 1996’dan Fersah Fersah İleride!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/
circassiancenter.com.tr/ simavakfi.org, 15. III. 2021; Osman Şafak Büyüklü:
“Lazlar, çalışmalarını kolektif ortam içinde yapmalı!”, circassiancenter.com.tr/ sonhaber.ch, 21. VIII. 2019; Ozan Sarı: "Eğer bu çalışmaları biz yapmazsak bizim yerimize başkaları yapar ve kendilerine göre
anlamlandırıp yorumlarlar!", sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 04.
XII. 2024; Önder Acar: “Oçamçire’deki Laz Okulu’nda da Öğrenim Görmüş
Anneannem!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr/ gurcuhaber.com, 11. X. 2019; Özlem
Şendeniz: “Yerelin gündelik yaşam bilgisine kıymet veriyorum!”, sonhaber.ch,
circassiancenter.com.tr; gurcuhaber.com, 10. II. 2020; Rıdvan Özkurt Anç̆aşi:
“Çoğunlukla Aşk, Doğa, İnsana İlişkin Şiirler Yazıyorum!”, sonhaber.ch,
circassiancenter.com.tr, 04. II. 2022; Ruhan Odabaş, “Yitmek Üzere Olan
Dilimizi Yaşatabilme Çabasındayım!”, sonhaber.ch, circassiancenter.com.tr, 3.
VII. 2021; Sabri Aslışen: “Yüksek yerleşim yerlerinde saha çalışması yapmak da
istiyorum!”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr, 22. VII. 2023; Sami
Fitoz: “Çocuklarımızın anadilimizi öğrenmesini istiyorum!”, circassiancenter.com.tr/ sonhaber.ch, 7. X. 2019; Selma
Koçiva: “Son Aktif Yıllarımı Laz Edebiyatına Vermek İstiyorum!”, sonhaber.ch/ gurcuhaber.com/
circassiancenter.com.tr/ turklaz.com/ avrupaforum4.org, 24. II. 2021; Semih
Akgün, (Ali İhsan Aksamaz ile Söyleşi): “Anadilleriyle ilgili insanların
söyledikleri hamaset dolu lâflarının içini bir proje etrafında doldurmak üzere
bir araya gelmeleri ve neyi nasıl yapacakları konusunda işbaşı yapmaları
gereklidir.”, cherkessia.net, 28. VII. 2011; Semih Akgün, (Ali İhsan Aksamaz
ile Söyleşi): “Ana dillerin “ağız, şive, lehçe ve diyalekt” farklılıklarını öne
sürenler, bu anadilleri küçümsemek için bunu yapıyorlar”, cherkessia.net, 19.
VI. 2012; Yılmaz Erdoğan: “Bizimkiler Sohum’a Yerleşmiş!”,
circassiancenter.com.tr, 22. XI. 2018; Yılmaz Erdoğan: “Ogni Kültür Dergisi”
ikinci çocuğum olarak kucağımdaydı!” , sonhaber.ch/circassiancenter.com.tr,
7. VI. 2022; Yılmaz Erdoğan: “Böyle bir kitabı hazırlamak kolay değil!”,
circassianacenter.com.tr/ sonhaber.ch, 09. III. 2024; Yılmaz Erdoğan:
"Sözlük Lazca-Türkçe olmayacak. Türkçe- Lazca olacak!",
aliihsanaksamaz.blogspot.com, 27. I. 2025; “Laz Vakfı Girişim Komitesi’nden Yüksel
Yılmaz ile Görüşme”, Ogni Kültür Dergisi, Sayı 1, İstanbul, 1993)
Devam edecek…
+
“İpti nandidi çkimişi baba Azlağaşen komexteren
Oçamçireşa!”
Noʒ̆ile 1
(Goʒ̆otkvala: Andğaneri musafiri çkimi ren Acari. Onder Acari ren çkineburi maxeşnoxvenepeşen arteri. Ma eya 2011 ʒ̆anaşen doni viçonop. Onder Acari k̆ala ar int̆erviu dop̆i do muşi biyografi do emindroneri Apxazetis dobaderi nandidi muşişi gonoşinepeşen molapşinit çkin. Mati Sovyetepeş Artianobaşi xilafi p̆olit̆ik̆apeşenti molapşini. Aya ren int̆erviu çkinişi t̆ekst̆i. Ali İhsan Aksamazi. 11 X 2019)
+
Ali İhsan Aksamazi: ʒ̆oxle
biyografi tkvanişen molamişinit, mu iqven! So yeçkindit, dibadit? Namu nʒ̆opulapes
igurit? Mu mesleği giğunan? Sonuri ret? Aʒ̆i so skidut? Mu dulya ikipt? Mu
nenape giçkinan? Ç̆it̆a- ç̆it̆a dudi tkvanişen molamişinit, mu iqven!
Onder Acari: Ma
dovibadi noğa Zonguldak̆is. 1984 ʒ̆anas dovibadi. ʒ̆oxle Niğdeşi
Universit̆et̆işi Radio- t̆elevizyonişi burmes doviguri, ek̆uleti Marmara
Universit̆etişi Artikartisobaşi Fak̆ult̆etişi Radio- t̆elevizyoni do Sinemaşi
burmes doviguri. Aya gamantana-gurapa şk̆uleti Marmara Universit̆et̆işi
Sinemaşi burmes mağali lisansişi noçalişes kogevoç̆k̆i. Rejisoroba vikip. Noğa
İst̆anbolis pskidur andğaneri ndğas.
Ali İhsan Aksamazi: Ma
komiçkin, ar çkva p̆roje çkva kogiğunan. Amʒika aya p̆roje tkvanişenti
molamişinit, mu iqven!
Onder Acari: Ho; ar
çkva p̆roje çkva komiğun. Aya p̆roje çkimi hemi doxmeli ren, hemiti lamtinaluri
ren. Nandidi çkimişi skidalaşen ambaroni ren aya p̆roje çkimi. Ar rabisk̆uri filimişi p̆roje komiğun. Hemi
Nandidi çkimişi coxo oskedinu, hemiti Apxazetişi emindroneri Lazepeşen molaşinu
minon aya p̆roje çkimiten. Miletis Apxazetişi emindroneri Lazepeşen mutu va
uçkin. Mara finansuri p̆roblemi komiğun. Edo sp̆onsori domaç̆irs aya rabisk̆uri
filimi şeni.
Ali İhsan Aksamazi:
Nandidi tkvanişen molamişinit, mu iqven! Nandidi tkvani k̆ala int̆erviupe doqvit
do k̆ameraşa eşiğit. Nandidi tkvanik beroba muşişen molagişines; eşo
miçkin. Lazuri oğarğaluten beroba
muşişen molagişines Eşo va reni?! Mu coxont̆u rametli nandidi tkvanis?
Onder Acari: Ho!
Rametli nandidi çkimis Naciye coxont̆u. 30 Mariaşina 2016 ʒ̆ana rt̆u, nandidi
çkini domiğures. Ho, Nandidi çkimi k̆ala bğarğali. Ar fara var, dido fara
bğarğali ma nandidi çkimi k̆ala. Dijit̆aluri filimepe xes komiğun. Lazuri
filimepe muşi xes komiğun.
Ali İhsan Aksamazi:
Giçkinan, Lazepe magurbete renan. İrote gurbetişa ulut̆es. Oşi ʒ̆ana ekoleti,
jur oşi ʒ̆ana ekoleti eşo rt̆u. Emindroneri nananoğa İst̆anboli dido mendra
rt̆u. Emuşeniti Mosk̆ovaşa, Soç̆işa, Tiflisişa,
Gagraşa, Gudautaşa, Soxumişa, Oçamçireşa, Anak̆liaşa do amk̆ata noğapeşa
ulurt̆es. Mara didopeteti aʒ̆ineri Apxazetişa ulurt̆es.
Onder Acari: Mtini
giçkinan do mtini zop̆ont. Ocaği çkini ren Azlağuri. İpti nandidi çkimişi baba
Azlağaşen komexteren Oçamçireşa. Edo dibargeren noğa Oçamçireşa; para mogapu
şeni komexteren noğa Oçamçireşa.
Ali İhsan Aksamazi: Çkin komiçkinan, Lazepe dulyamxvenu renan.
İpti, çkvalepeşi baği-baxçes içalişapt̆es. Qona ontxorupt̆es. Çai ʒ̆ilupt̆es.
Tutumi ʒ̆ilupt̆es. Xili ʒ̆ilupt̆es. Vana ar ust̆aşi yanis içalişapt̆es. Ar
k̆ele dulya digurapt̆es majura k̆eleti para mogapt̆es. Ok̆uleti eya çkina do
paraten çkvadoçkva dulyape oxvenuşi gzalepe gorupt̆es do ikipt̆esti. Namtini
Lazepe Soxumişi şkaguris skidut̆u. Antepeşen namtinepesti dukyani, mağaza,
oteli do emusteri mulki kuğut̆es do ticaretişi dulyape ikipt̆es. Namtini
Lazepes çamli do ç̆it̆a k̆aravi kuğut̆es. Lazepe bere-bari k̆ala Gudauta,
Soxumi, Oçamçire steri noğapes do entepeşen xolos oput̆epes skidut̆es. K̆ai
skidala kuğut̆es.
Onder Acari: Dido mtini zop̆ont, amk̆ata ambaepe nandidi çkimişenti vognapt̆i. Dido
t̆rajik̆uri skidala aqveren nandidi çkimis. Nandidi çkimi ren, mara baba
çkimişi nana var, nana çkimişi nana ren. Mağaza, dukyani uğut̆erenan entepes.
Dixa uğut̆erenan Apxazetişi noğa Oçamçires.
Ali İhsan Aksamazi: Aʒ̆i gomaşinu; rametli mç̆aru çkini Munir
Yilmaz Avcişi ocağisti dixa uğut̆erenan Apxazetis. Eya dixaşi taputi kuğut̆erenan
entepes. Eşo miʒ̆veret̆u rametli Munir Yilmaz Avcik. Ma Gurcistanis vort̆i 2005
ʒ̆anas. Noğa Zugdidis vort̆i rametli Munir Yilmaz Avci k̆ala. Apxazet̆işi t̆erit̆orya
ižiret̆u noğa Zugdidişen. Emindrosti molamişineret̆u entepeşi ekoni dixa do
tapu mutepeşişen rametli Munir Yilmaz Avcik.
Onder Acari: Çkinti tapu komiğunan ekoni dixaşi. Nandidi çkimisti p̆anda xavesoba
kuğut̆u ekoni dixaşa do emindroneri skidalaşa. Dido xavesoba kuğut̆u Apxazetişi
noğa Oçamçireşa oxtimuşa. Dido xavesoba kuğut̆u ekoni beroba muşişi manebrape
ožiruşa. Dido xavesoba kuğut̆u ekoni beroba muşişi manebrape mok̆itxuşa.
Emindroneri manebrape muşi saği rt̆ui, ğureli rt̆ui, va uçkit̆u nandidi çkimis.
Edo p̆anda meraği kuğut̆u beroba muşişi manebrapeşa. Mara imkyani va aqveren
emus. Sarpişi Sinorişi Nek̆na goinʒ̆k̆u. Sovyeturi Rusya dilixvu, mara nandidi
çkimiti dixçinu do mencelişen melu. Mara p̆anda molaşinapt̆u emindroneri
manebrapeşen. P̆anda molaşinapt̆u emindroneri noğa Oçamçireşen. P̆anda
molaşinapt̆u skidala mutepeşişen emindroneri noğa Oçamçires.
Naqonasunon…
“იფთი ნანდიდი ჩქიმიში ბაბა აზლაღაშენ ქომეხთერენ ოჩამჩირეშა!”
ნოწილე-
1
(გოწოთქვალა: ანდღანერი
მუსაჶირი ჩქიმი
რენ აჯარი.
ონდერ აჯარი
რენ ჩქინებური
მახეშნოხვენეფეშენ ართერი.
მა ემუ
2011 წანაშენ დონი
ვიჩონოფ. ონდერ
აჯარი კალა
არ ინტერვიუ
დოპი დო
მუში ბიჲოგრაჶი
დო ემინდრონერი
აფხაზეთის დობადერი
ნანდიდი მუშიში
გონოშინეფეშენ მოლაფშინით
ჩქინ. მათი
სოვჲეთეფეშ ართიანობაში
ხილაჶი ეკონომი-პოლიტიკაფეშენთი მოლაფშინი. აჲა
რენ ინტერვიუ
ჩქინიში ტექსტი.
ალი იჰსან
აქსამაზი. 11 X 2019)
+
ალი იჰსან აქსამაზი: წოხლე ბიჲოგრაჶი
თქვანიშენ მოლამიშინით,
მუ იყვენ!
სო ჲეჩქინდით,
დიბადით? ნამუ
ნწოფულაფეს იგურით?
მუ მესლეღი
გიღუნან? სონური
რეთ? აწი
სო სქიდუთ?
მუ დულჲა
იქიფთ? ნამუ
ნენაფე გიჩქინან?
ჭიტა- ჭიტა
დუდი თქვანიშენ
მოლამიშინით, მუ
იყვენ!
ონდერ აჯარი: მა
დოვიბადი ნოღა
ზონგულდაკის. 1984 წანას
დოვიბადი. წოხლე
ნიღდეში უნივერსიტეტიში
რადიო- ტელევიზჲონიში
ბურმეს დოვიგური,
ეკულეთი მარმარა
უნივერსიტეთიში ართიქართისობაში ჶაკულტეთიში რადიო-
ტელევიზჲონი დო
სინემაში ბურმეს
დოვიგური. აჲა
გამანთანა-გურაფა
შკულეთი მარმარა
უნივერსიტეტიში სინემაში
ბურმეს მაღალი
ლისანსიში ნოჩალიშეს
ქოგევოჭკი. რეჟისორობა
ვიქიფ. ნოღა
ისტანბოლის ფსქიდურ
ანდღანერი ნდღას.
ალი იჰსან აქსამაზი: მა ქომიჩქინ,
არ ჩქვა
პროჟე ჩქვა
ქოგიღუნან. ამციქა
აჲა პროჟე
თქვანიშენთი მოლამიშინით,
მუ იყვენ!
ონდერ აჯარი: ჰო;
არ ჩქვა
პროჟე ჩქვა
ქომიღუნ. აჲა
პროჟე ჩქიმი
ჰემი დოხმელი
რენ, ჰემითი
ლამთინალური რენ.
ნანდიდი ჩქიმიში
სქიდალაშენ ამბარონი
რენ აჲა
პროჟე ჩქიმი. არ
რაბისკური ჶილიმიში
პროჟე ქომიღუნ.
ჰემი ნანდიდი
ჩქიმიში ჯოხო
ოსქედინუ, ჰემითი
აფხაზეთიში ემინდრონერი
ლაზეფეშენ მოლაშინუ
მინონ აჲა
პროჟე ჩქიმითენ.
მილეთის აფხაზეთიში
ემინდრონერი ლაზეფეშენ
მუთუ ვა
უჩქინ. მარა
ჶინანსური პრობლემი
ქომიღუნ. ედო
სპონსორი დომაჭირს
აჲა რაბისკური
ჶილიმი შენი.
ალი იჰსან აქსამაზი: ნანდიდი თქვანიშენ
მოლამიშინით, მუ
იყვენ! ნანდიდი
თქვანი კალა
ინტერვიუფე ყვით
დო კამერაშა
ეშიღით. ნანდიდი
თქვანიქ ბერობა
მუშიშენ მოლაგიშინეს;
ეშო მიჩქინ. ლაზური
ოღარღალუთენ ბერობა
მუშიშენ მოლაგიშინეს
ეშო ვა
რენი?! მუ
ჯოხონტუ რამეთლი
ნანდიდი თქვანის?
ონდერ აჯარი: ჰო!
რამეთლი ნანდიდი
ჩქიმის ნაჯიჲე
ჯოხონტუ. 30 მარიაშინა
2016 წანა რტუ,
ნანდიდი ჩქინი
დომიღურეს. ჰო,
ნანდიდი ჩქიმი
კალა ბღარღალი.
არ ჶარა
ვარ, დიდო
ჶარა ბღარღალი
მა ნანდიდი
ჩქიმი კალა.
დიჟიტალური ჶილიმეფე
ხეს ქომიღუნ.
ლაზური ჶილიმეფე
მუში ხეს
ქომიღუნ.
ალი იჰსან აქსამაზი: გიჩქინან, ლაზეფე
მაგურბეთე რენან.
იროთე გურბეთიშა
ულურტეს. ოში
წანა ექოლეთი,
ჟურ ოში
წანა ექოლეთი
ეშო რტუ.
ემინდრონერი ნანანოღა
ისტანბოლი დიდო
მენდრა რტუ. ემუშენითი
მოსკოვაშა, სოჭიშა,
თბილისიშა, გაგრაშა,
გუდაუთაშა, სოხუმიშა,
ოჩამჩირეშა, ანაკლიაშა
დო ამკათა
ნოღაფეშა ულურტეს.
მარა დიდოფეთეთი
აწინერი აფხაზეთიშა
ულურტეს.
ონდერ აჯარი: მთინი გიჩქინან
დო მთინი
ზოპონთ. ოჯაღი
ჩქინი რენ
აზლაღური. იფთი
ნანდიდი ჩქიმიში
ბაბა აზლაღაშენ
ქომეხთერენ ოჩამჩირეშა.
ედო დიბარგერენ
ნოღა ოჩამჩირეშა;
ფარა მოგაფუ
შენი ქომეხთერენ
ნოღა ოჩამჩირეშა.
ალი იჰსან აქსამაზი: ჩქინ
მიჩქინან, ლაზეფე
დულჲამხვენუ რენან.
იფთი, ჩქვალეფეში
ბაღი-ბახჩეს
იჩალიშაფტეს. ყონა
ონთხორუფტეს. ჩაი
წილუფტეს. თუთუმი
წილუფტეს. ხილი
წილუფტეს. ვანა
არ უსტაში
ჲანის იჩალიშაფტეს.
არ კელე
დულჲა იგურაფტეს
მაჟურა კელეთი
ფარა მოგაფტეს.
ოკულეთი ეჲა
ჩქინა დო
ფარათენ ჩქვადოჩქვა
დულჲაფე ოხვენუში
გზალეფე გორუფტეს
დო იქიფტესთი.
ნამთინი ლაზეფექ
სოხუმიში შქაგურის
სქიდუტუ. ანთეფეშენ
ნამთინეფესთი დუქჲანი,
მაღაზა, ოთელი
დო ემუსთერი
მულქი უღუტეს
დო თიჯარეთიში
დულჲაფე იქიფტეს.
ნამთინი ლაზეფეს
ჩამლი დო
ჭიტა კარავი
ქუღუტეს. ლაზეფექ
ბერე-ბარი
კალა გუდაუთა,
სოხუმი, ოჩამჩირე
სთერი ნოღაფეს
დო ენთეფეშენ
ხოლოს ოფუტეფეს
სქიდუტეს. კაი
სქიდალა ქუღუტეს.
ონდერ აჯარი: დიდო მთინი
ზოპონთ, ამკათა
ამბარეფე ნანდიდი
ჩქიმიშენთი ვოგნაფტი.
დიდო ტრაჟიკური
სქიდალა აყვერენ
ნანდიდი ჩქიმის.
ნანდიდი ჩქიმი
რენ, მარა
ბაბა ჩქიმიში
ნანა ვარ,
ნანა ჩქიმიში
ნანა რენ.
მაღაზა, დუქჲანი
უღუტერენან ენთეფეს.
დიხა უღუტერენან
აფხაზეთიში ნოღა
ოჩამჩირეს.
ალი იჰსან აქსამაზი: აწი
გომაშინუ; რამეთლი
მჭარუ ჩქინი
მუნირ ჲილმაზ
ავჯიში ოჯაღისთი
დიხა უღუტერენან
აფხაზეთის. ეჲა
დიხაში თაფუთი
უღუტერენან ენთეფეს.
ეშო მიწვერეტუ
რამეთლი მუნირ
ჲილმაზ ავჯიქ.
მა გურჯისთანის
ვორტი 2005 წანას.
ნოღა ზუგდიდის
ვორტი რამეთლი
მუნირ ჲილმაზ
ავჯი კალა.
აფხაზეტიში ტერიტორჲა
იძირეტუ ნოღა
ზუგდიდიშენ. ემინდროსთი
მოლამიშინერეტუ ენთეფეში
ექონი დიხა
დო თაფუ
რამეთლი მუნირ
ჲილმაზ ავჯიქ.
ონდერ აჯარი: ჩქინთი თაფუ
ქომიღუნან ექონი
დიხაში. ნანდიდი
ჩქიმისთი პანდა
ხავესობა ქუღუტუ
ექონი დიხაშა
დო ემინდრონერი
სქიდალაშა. დიდო
ხავესობა ქუღუტუ
აფხაზეთიში ნოღა
ოჩამჩირეშა ოხთიმუშა.
დიდო ხავესობა
ქუღუტუ ექონი
ბერობა მუშიში
მანებრაფე ოძირუშა.
დიდო ხავესობა
ქუღუტუ ექონი
ბერობა მუშიში
მანებრაფე მოკითხუშა.
ემინდრონერი მანებრაფე
მუში საღი
რტუი, ღურელი
რტუი, ვა
უჩქიტუ ნანდიდი
ჩქიმის. ედო
პანდა მერაღი
ქუღუტუ ბერობა
მუშიში მანებრაფეშა.
მარა იმქჲანი
ვა აყვერენ
ემუს. სარფიში
სინორიში ნეკნა
გოინწკუ. სოვჲეთური
რუსჲა დილიხვუ,
მარა ნანდიდი
ჩქიმითი დიხჩინუ
დო მენჯელიშენ
მელუ. მარა
პანდა მოლაშინაფტუ
ემინდრონერი მანებრაფეშენ.
პანდა მოლაშინაფტუ
ემინდრონერი ნოღა
ოჩამჩირეშენ. პანდა
მოლაშინაფტუ სქიდალა
მუთეფეშიშენ ემინდრონერი
ნოღა ოჩამჩირეს.
ნაყონასუნონ…
https://sonhaber.ch/onder-acar-ile-soylesi-turkce-lazca-1-bolum/
