[Lazca- Türkçe Masallar-12]: “Kral
ile Çoban”
Bir zamanlar ülkelerin
birinde bir kral varmış. Bir gün büyük bir toplantı yapıp milletine şöyle
demiş:
--Ben konuşarak değil, el
işaretleriyle bir şeyler anlatacağım. Kim el işaretiyle anlatacaklarımı anlayıp
bana doğru cevap verirse, onu vezirim olarak tayin edeceğim.
Ülkenin bütün allameleri,
âlimleri saraya gitmiş. Sıraya girmişler. Gel gör ki hiçbiri kralın el
işaretiyle anlattıklarını çözememiş.
Bir gün bir çoban, kralın
bu imtihanını duyup saraya gitmiş.
Etrafta seyirciler bayağı
kalabalıkmış.
Kral, elini çobana büküp
işaret etmiş.
Karşılık olarak çoban da
büyük parmağıyla işaret etmiş.
Kral, büyük parmağını
göstermiş.
Karşılık olarak çoban da
iki parmağını işaret etmiş.
Daha sonra seyirciler,
krala sormuş:
--Sen elini büküp işaret
ettin! Bunun anlamı neydi?
--Ben, “dünya yuvarlaktır,”
dedim. Çoban da bana “dünya yuvarlaktır ama sen de o dünyada teksin,” dedi. Ben
bir parmağımı gösterdiğim zaman, çoban da bana iki parmağını gösterdi.
“Ben, bu işaretimle
“Allah hâkimdir,” dedim. Çoban da bana “Allah’tan sonra hâkim olan sensin,”
dedi.
Seyirciler daha sonra da
çobana sormuşlar.
Çoban da şunları
söylemiş:
--Kral, elini büküp bana
şöyle dedi: “Bana bu kadar bir somun getir!” Ben de ona “Sana onu getireceğim,” deyip büyük parmağımı işaret ettim. Sonra, “Senin
bir gözünü çıkartacağım,” deyip parmağıyla beni işaret etti. Ben de onu iki
parmağımla işaret edip “ben de senin iki gözünü çıkartacağım,” dedim.
Kral, nihayetinde şöyle
demiş:
--Bu çoban, işaretle benim
bütün söyledikleri anlayıp doğru cevaplar verdi. Vezirlik onun hakkıdır! Ben de
artık onu vezirim olarak tayin ettim!
Bütün bunları duyan millet, krala kıs kıs gülmüş.
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/10/lazca-turkce-masallar-1-tebdili-kyafet.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-2-tovbekar-eskya.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-3-akl-ile-kader.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-4-kardesin.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-5-ay-ile.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-6-ylan-ile-adam.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masal-7-kotu-niyet.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-8-iki-arkadas.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-9-iki-kardes-biri.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-10-dev.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-11-haram-yemeyen.html
“K̆̆irali do Mç̆k̆̆eşi”
Ar dğas k̆̆iralik dido ok̆̆obğala dovu do
milletis uǯu-ki:
--Ma nena var bzop̆on do
xete bip̆aramitare, he op̆aramitu-na oxoǯonasen, k̆̆oçi çkimi mok̆amdginu
p̆ǯopxare.
Dido p̆rofesorepe do
çkinaperi k̆̆oçepe ides, ama k̆̆iralik na noguru, mitis var oxaǯonu. A’ndğas
mç̆k̆eşik kognu do k̆iralişa mendaxt̆u. Dido k̆oçepe renan. K̆iralik mç̆k̆eşis-
xe ok̆ondrik̆u do-noguru, hemindoras mç̆k̆eşik didi k̆iti noğiru. K̆iralik didi
k̆iti noǯiru. Mçk̆eşik jur k̆iti noguru.
Milletik k̆̆iralis k̆̆itxu:
--Si xe-na ok̆̆ondrik̆̆u
do noguri, mun ort̆u?
K̆̆iralik uǯu-ki:
--“Dunya mugvala ren”-ma
buǯvi. Muk miǯu-ki: “Dunya mugvala ren, ama si-ti arteği re”.
Ar k̆̆iti meboǯiri-şi,
muk jur k̆̆iti memoǯiru. Heya itkven-ki, “Tangri arteği ren”-ma, buǯvi-şi,
“Majurani Tangri sin ore”-a, miǯu.
Hemindoras mç̆k̆eşik
uǯu-ki: “K̆̆iralik xe ok̆̆ondrik̆̆u do miǯu-ki, ar hak̆̆onari somuni
komomiği-a, miǯu. Ma-ti buǯvi ki: “Si haya mogiğare-ma do didi k̆iti meboğiri.
Xolo miǯu-ki: “Si ar toli eşeğionare”-a do ar k̆iti memoğiru Ma-ti jur k̆iti
meboğiri;- jur toli si eşegiğonare”-ma, buǯvi do haşote içodu hetepeşi didi
ok̆obğala.
K̆̆iralik tku-ki:
--Ma-na ptkvi nenape
mteli mç̆k̆̆eşik koxoǯonu-ya.
Hemindoras miletik dido
nožiʒes k̆̆iralis.
[Kaynak
kitap: Sergi Jğent̆i, “Ç̆anuri T̆ekst̆ebi/ Arkabuli K̆ilok̆avi”, S S R K̆
Meʒnierebata Ak̆ademiis Sakartvelos Piliali, Ak̆ad N. Maris Sax. Enis,
İst̆oriasa da Mat̆er. K̆ult̆uris İnst̆it̆ut̆i, T̆pilisi, 1938, (Gürcü
Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı, düzenleme ve Lazcadan Türkçeye çeviri:
Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 1999)]
