[Lazca- Türkçe Masallar-13]: “Kolkh Medea’”
Argonotlar, Kolkhlardan Altın Post’u
çalmışlar. Sonra da dere kenarındaki gemiye binmişler. Dereyi aşıp Karadeniz’e
ulaşacaklarmış. Böylece denize doğru yolculuklarına başlamışlar.
Kolkhida kralı Ayet, bu vahim gelişmeleri
duyunca oğlu Apsirtos’u çağırmış:
--Oğlum, derhâl evlatlarınla yola
çık! Yason olacak o madrabaza yetiş! Altın Post’u ve kız kardeşin Medea’yı buraya
getir! Argonatları ve onların düzenbaz reisi Yason’u öldür veya Yason’u
yakalayıp bana sağ getir!
Apsirtos ve evlatları hemen atların
binmişler. Önde Apsirtos hızla giderek Argonatlar’a yetişmişler. Çok kızgın Apsirtos,
Yason’dan çaldığı Altın Post’u vermesini istemiş:
--Kız kardeşim Medea’nın
yardımı olmadan Altın Post’u ele geçirmeyi beceremeyeceğinizi ben çok iyi
biliyorum! Kız kardeşim size yardım etti de siz Altın Post’u asılı olduğu Büyük
Meşe Ağacı’ndan ancak öyle indirdiniz!
Argonotlar, Yason’un yanında durup
bir şeyler konuşmaya başlamışlar. Yason, konuşmak için yaklaşmak istiyormuş ancak
Apsirtos fırsat vermemiş. Düzenbaz Yason, gizlice uzun mızrağını atıp
kalleşliği hiç beklemeyen Apsirtos’un
kalbine saplamış. Apsirtos’un kalbi ikiye yarılmış.
Büyük bir dövüş olmuş. Argonatlar,
Apsirtos’un gövdesini, el ve ayaklarını lime lime doğrayıp Karadeniz’in
sularına atmaya başlamışlar. Argonotlar; Kolkhların, krallarının parçalanmış bedenini
denizde öyle bırakmayacaklarını, toplayacaklarını, bunu yaparken de onların peşlerinden
gidemeyeceklerini çok iyi biliyormuşlar. Zamanın Yunanlı Argonatları, kaçarken
vakit kazanmak için böyle yapmışlar.
[Bu olayların yaşandığı yere
Kolkhlar büyük bir kale inşa etmişler. Bu kaleye de Apsirtos’un adını
vermişler. Apsirtos Kalesi günümüzde Gonio Kalesi adıyla biliniyor.]
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/10/lazca-turkce-masallar-1-tebdili-kyafet.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-2-tovbekar-eskya.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-3-akl-ile-kader.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-4-kardesin.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-5-ay-ile.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-6-ylan-ile-adam.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masal-7-kotu-niyet.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-8-iki-arkadas.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-9-iki-kardes-biri.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-10-dev.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-11-haram-yemeyen.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-12-kral-ile-coban.html
“K̆olxi
Medeaş Ambai”
Argonavt̆epek altuniş k̆iribişi t̆k̆ebi kanixies do Medeak̆ala artod, gemiten
ğalişen mzoğaşa amaxtimu kogioç̆k̆es. Aiet̆ik aia ambai
na nagnu, ordo xolo muşi bees Apsirt̆es ducoxu do
aşo uǯu:
--İdi skani biç̆epek̆ala, meç̆işi e mʒudela İazonis do t̆k̆ebi do Medea ak komomiqoni, Argonavt̆epe do mutepeşi didi İazoni
doqvili, varna, İazoni xvala saği komomiqonia!
Gexedes biç̆epe ʒxenepes do ǯoxle Apsirt̆e goǯancğonei mani- mani oxtimuten geç̆işes Argonavt̆epes. Dido meşabğei Apsirt̆ek İazonis altunişi t̆k̆ebi goktinu, ak̆vandu do xoloti aşo uǯu: ----Tkvan aia dulia da-
çkimi Medeaşi umeşvelu vargaxvenet̆es, man k̆ai miçkin da çkimik na
megişveles do altunişi k̆iribişi t̆k̆ebi megoǯk̆apes didi caşenia.
Argonavt̆epe İazonis keludgites do
mutxani kok̆uiğağales. İazoni
Apsirt̆eşa ok̆oğağaluşeni moxtimu unt̆u, ama Apsirt̆ek var ninç̆inu. Em oras İazonik nt̆k̆obaşa ginže şubi iezdu do umeşvenu Apsirt̆es guis doloç̆k̆vidu do gui kak̆uǯk̆u.
Diqu didi k̆abğa, Berženepek am oras Apsirt̆eşi t̆ani do xe k̆uçxe ç̆it̆a-ç̆it̆a doç̆k̆ies do mzoğas dolobğu kogioç̆k̆es, emuşeniki uçkit̆es Lazepek mutepeşi mapa aşo goşabğei var
naşkumert̆es do oraşi
mogapu do omt̆inu unt̆es Berženepes, do aşo emuşeni qves.
[Em dixas sonati aia ambai iqu
Lazepek didi cixa dok̆ides do am
cixas Apsirt̆e kogiodves.
Andğa Apsirt̆eşi cixas Gonia
ucoxopan.]
[Kaynak kişi: Şukri Çikovani, 83 yaşında, Gonio köyü,
Batum, Gürcistan, (Kaynak kitap:
İaşa Tadilava, “Saertokartveluri Zmnuri Žirebi Lazurşi”, Sakartvelos
Sap̆at̆riarkos Ǯminda Andria P̆irvelǯodebulis Saxelobis Kartuli Universit̆et̆i
Humanit̆arul Meʒnierebata Sk̆ola (Pak̆̆ult̆et̆i), Tbilisi, 2015),
(Gürcü Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı, düzenleme ve Lazcadan Türkçeye
çeviri: Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 2025)]
