[Lazca-Türkçe Masallar-16]: “Çoban”
Bir zamanlar bir köyde bir ağa
varmış. Çok sayıda keçi ve koyunun sahibiymiş. Ağanın birkaç da çobanı varmış. Bir
gün çobanlarından biri ağanın evine gelmiş. Ağa da keçi sürülerinden birini bu
çobana teslim etmiş. Çoban, keçi sürüsünü önüne katıp otlamaya götürmüş.
Keçi sürüsü otlarken çoban da
kavalını çalıyormuş. Birden biraz ötedeki dağlık yerdeki elma ağaçları görmüş.
Kalkıp keçi sürüsünü yine önüne katmış. O elma ağaçlarının bulunduğu yerde
keçileri otlatmaya başlamış. Yine kavalını çalmaya başlamış.
Aradan biraz zaman geçmiş. Çoban
elma ağaçlarından birine çıkıp dallarını sallamaya başlamış. Elmalar sapır
sapır yere dökülmüş. Keçiler, yere düşen elmaların başına üşüşmüş. Afiyetle
yiyorlarmış. Bunu gören çoban, ağacın üstünden keçilere seslenmiş:
--Hepsini yemeyin, bana da ayırın!
Tabi keçiler, çobanın dediğini
anlamamış! Keçiler ne bilsin ki! Yere düşen elmaların hepsini bir güzel
yemişler.
Çoban, dalları sallarken ağaçtan
düşen elmalardan bir tanesi tesadüfen bir keçinin boynuzuna takılıp kalmış.
Çoban, elma ağacından indikten
sonra keçilere sormuş:
--Keçiler, söyleyin bakalım! Bana
sakladığınız elmalar nerede?
Zavallı keçiler ne desin ki!
Keçiler, kendisine cevap vermeyince
çoban kızmış. Bıçağını çıkartıp biri hariç bütün keçilerin kafalarını kesmiş. Boynuzuna
tesadüfen elma takılan keçiye şöyle demiş:
--Sen iyi bir keçiymişsin, bana
elma ayırmışsın! Öbürlerinden hiçbiri bana elma ayırmamış!
Çoban, kestiği keçilerin
boyunlarındaki çanları da çıkartmış. O çanların hepsini, boynuzuna elma
saplanan keçinin boynuna takmış!
Bir süre sonra o keçiyi önüne katıp
yine ağanın evine gitmiş.
Ağa, çobanın otlaktan tek bir
keçiyle döndüğünü görüp şaşırmış. Bir keçinin boynunda bir sürü çanın takılı
olduğunu görünce daha da şaşırmış. Dayanamamış çobana sormuş:
--Diğer keçiler nerede?
--Meğerse senin o keçilerin
akılsızmış. Elma ağacına çıkıp dallarını salladım. Sapır sapır elma döküldü.
Keçilere, “bana da ayırın, hepsini yemeyin,” dedim. Beni dinlemediler. En iyi
keçi bu! Bana böyle elma ayırmış!
Ağa sormuş:
--Diğer keçileri nereye götürdün?
--Onların hepsinin kafasını kestim!
Öyle akılsız keçileri ne yapacaksın ki? Böyle akıllı bir keçi sana yeter!
Ağa, çobana yol vermiş. O da çekip
gitmiş.
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/10/lazca-turkce-masallar-1-tebdili-kyafet.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-2-tovbekar-eskya.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-3-akl-ile-kader.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/11/lazca-turkce-masallar-4-kardesin.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-5-ay-ile.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-6-ylan-ile-adam.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masal-7-kotu-niyet.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2025/12/lazca-turkce-masallar-8-iki-arkadas.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-9-iki-kardes-biri.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-10-dev.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-11-haram-yemeyen.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/01/lazca-turkce-masallar-12-kral-ile-coban.html
https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/2026/02/lazca-turkce-masallar-14-uc-erkek.html
“Ar
çobani”
Ar yeris ağa kort̆udoren. Dido ntxa do mçxuri
kuyonut̆udoren. Ari
çobani komoxtu do kodokaçu. Çobanik ocunapuşe menduçu.
Çobanik k̆ai uşkuri kožiru, dağis dido çant̆u uşkuri. Çobani kextu
uşkuris. Onk̆anu uşkuri.
Kodobğu tude.
Ntxalepes: “Keşeminaxi”-a!
Ntxalepes mu uçkinan,-iri xolo oç̆k̆omes. Ari ntxas kras ar uşkuri kogelaʒonu.
Çobanik uşkuri donk̆anu-şi, kogextu:
--Ntxalepe, so-ren na şeminaxit
uşkuri?
Zavali ntxalepes mu uçkinan!
Çobanis guri komuxtu: Nuxtu do iris
xolo ti nok̆vatu. Kras
na gelaʒonudortun ntxas:
--Si k̆ai ntxa t̆idoren-ya,
ma uşkuri keşeminaxi-a! Majurapek çkari var şeminaxes uşkuri-a!
Na-nok̆vatu ntxalepes onǯk̆ialonepe kodoloǯk̆u. İri xolo hemus kodolok̆idu, eǯincğonu
do oxorişe komoxtu.
Ağa muşi mendaǯk̆edu-şi, ar ntxa eçdovit̆i onǯk̆ialoni dolok̆ideri muçumers!
K̆itxu
ağa muşik çobanis:
--Majura ntxalepe so renan-ya?
Çobanik uǯu:
--Skani ntxalepe ağnose t̆esdoren-ya. Uşkuris epti do
çkari var şeminaxez-ya. Henişi k̆ai
ntxa ren-ya, haşo keşeminaxu-ya.
Ağa muşik k̆itxu:
--Majuani so yoni-a?
--Hetepes iris xolo ti meok̆vati-a! Hek̆ata ntxalepe, ağnose
ntxalepe, si mu ğodare-ya? Artei ntxa si dogibağun-ya!
Ağak oxuşku çobanis. İgzalu.
[Kaynak kitap: Sergi Jiğent̆i,
“Ç̆anuri T̆ekst̆ebi (Arkabuli K̆ilok̆avi)”, S.S.R.K̆. Meʒnierebata Ak̆ademiis Sakartvelos Pilialis
Gamomʒemloba, T̆pilisi, 1938, (Gürcü Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı,
düzenleme ve Türkçeye çeviri: Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 1999)]
